اسلوب‌های ردیه (پندارشکنی) در قرآن کریم
اسلوب‌های ردیه (پندارشکنی) در قرآن کریم

محسن نیل فروش زاده؛ مهدی مطیع؛ محمدرضا حاجی اسماعیلی

دوره 12، شماره 26 ، فروردین 1401، ، صفحه 7-28

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2021.15590.2932

چکیده
  باور و پندار و تصور، حاصل فعالیت ذهن انسان در برخورد با مسائل و رویدادهای پیرامون آن بوده و تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله، محیط، آداب ‌و رسوم، اخبار گذشتگان می‌باشد. این برداشت فکری می‌تواند صحیح و ...  بیشتر
فضاسازی ذهنی حواس در قرآن کریم با تکیه بر نظریه آمیختگی مفهومی
فضاسازی ذهنی حواس در قرآن کریم با تکیه بر نظریه آمیختگی مفهومی

هدیه قاسمی فرد؛ ناصر زارع

دوره 12، شماره 26 ، فروردین 1401، ، صفحه 29-48

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2021.15540.2925

چکیده
  مفهوم فضاهای ذهنی به عنوان یکی از الگوهای مفهوم‌سازی، نخستین‌بار توسط ژیل فوکونیه مطرح و بعدها توسط او و مارک ترنر گسترش داده شد تا نظریه‌ای  پدید آید  با عنوان آمیزه مفهومی که به فضاهای ذهنی برآمده ...  بیشتر
راهبردهای جهانی‌سازی اسلام با تأکید بر آیه 123 سوره برائت
راهبردهای جهانی‌سازی اسلام با تأکید بر آیه 123 سوره برائت

محسن فریادرس؛ علی حاجی خانی؛ محمدصادق یوسفی مقدم

دوره 11، شماره 25 ، مهر 1400، ، صفحه 27-45

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2021.14822.2815

چکیده
  در نصوص اسلامی، سنت‌های زیادی برای ایجاد و استمرار نظامات اجتماعی ارائه شده که مهم‌ترین آن‌ها، اسلامی‌شدن جهان و پیروزی اندیشه و ارزش‌های ناب الهی بر هر نوع تفکر التقاطی، انحرافی و مادی است. آیه 123 ...  بیشتر
نقدی بر معنای مشهور «کلاّ» در قرآن
نقدی بر معنای مشهور «کلاّ» در قرآن

مدینه امانی؛ سید محمود طیب حسینی

دوره 11، شماره 25 ، مهر 1400، ، صفحه 47-63

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2021.14269.2734

چکیده
  یکی از واژگان پربسامد در قرآن کریم، واژه «کلّا» است که 33 بار در 15 سوره آمده است. دیدگاه مشهور در تفسیر این واژه، به‌ویژه در دوره معاصر، این است که «کلّا» به معنای ردع و منع جمله قبل است، اما ...  بیشتر
کارکردهای فنی محسنات معنوی در قرآن کریم
کارکردهای فنی محسنات معنوی در قرآن کریم

بهمن هادیلو؛ مجتبی محمدی مزرعه شاهی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، ، صفحه 227-244

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2020.11956.2418

چکیده
  محسنات معنوی یکی از شیوه­های بیانی است که قرآن کریم در بیان فحوا و اهداف خود به وفور از آن بهره جسته است. اهمیت محسنات معنوی به اندازه­ای است که بدون درک صحیح و شناخت اهداف آن، فهم و تفسیر برخی آیات ...  بیشتر
حرف «کاف» خطاب در اسماء اشاره و مطابقت آن با مخاطب در قرآن
حرف «کاف» خطاب در اسماء اشاره و مطابقت آن با مخاطب در قرآن

خدیجه مسرور؛ عباس مصلایی پور

دوره 10، شماره 23 ، مهر 1399، ، صفحه 105-122

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2021.13373.2606

چکیده
  DOR: https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516026.1399.10.23.6.1 یکی از مباحث قرآنی که از دیرباز مورد توجه ادیبان و مفسران بوده، بحث خطاب است. قرآن به عنوان کلام باری تعالی برای هدایت بشر در جهت اثرگذاری بیشتر، از خطاب به ‌صورت گسترده ...  بیشتر
منابع و موانع معرفت حصولی و حضوری از نگاه قرآن
منابع و موانع معرفت حصولی و حضوری از نگاه قرآن

زهره حبیبی؛ سهیلا پیروزفر؛ حسن نقی زاده

دوره 9، شماره 21 ، مهر 1398، ، صفحه 177-194

چکیده
  معرفت، یکی از ارزشمند­ترین مباحث مطالعات اسلامی است که اهمیت بسیار زیادی در علوم مختلف دارد. معرفت به طور کلی، به دو شقّ کلّی حصولی و حضوری تقسیم می‌شود و یکی از مسائل مهم آن، شناخت منابع و موانع آنهاست. ...  بیشتر
روایات «قرائة الناس» و انگاره مطابقت آن با قرائت حفص از عاصم
روایات «قرائة الناس» و انگاره مطابقت آن با قرائت حفص از عاصم

امیرحسین عامی مطلق؛ حمید رضا مستفید

دوره 9، شماره 20 ، فروردین 1398، ، صفحه 101-124

چکیده
  برخی از علمای معاصر بر این باورند که عموم مسلمانان از صدر اسلام تاکنون در قرائت قرآن به یک قرائت واحد ملتزم بوده‌اند. آن قرائت، همان قرائتی است که از جانب خداوند متعال نازل شده و بر زبان مبارک رسول اعظم ...  بیشتر
بازخوانی انتقادی روایات ترتیب نزول (مطالعه موردی سه سوره منافقون، نور و احزاب)
بازخوانی انتقادی روایات ترتیب نزول (مطالعه موردی سه سوره منافقون، نور و احزاب)

زهرا کلباسی؛ امیر احمدنژاد

دوره 9، شماره 20 ، فروردین 1398، ، صفحه 125-148

چکیده
  برخی از علمای معاصر بر این باورند که عموم مسلمانان از صدر اسلام تاکنون در قرائت قرآن به یک قرائت واحد ملتزم بوده‌اند. آن قرائت، همان قرائتی است که از جانب خداوند متعال نازل شده و بر زبان مبارک رسول اعظم ...  بیشتر
جایگاه حقوقی کفار غیر اهل کتاب از منظر قرآن کریم
جایگاه حقوقی کفار غیر اهل کتاب از منظر قرآن کریم

سید مصطفی میرمحمدی میبدی؛ فیروز اصلانی

دوره 8، شماره 19 ، آبان 1397، ، صفحه 95-123

چکیده
  بدون شک بهترین راهنما برای شناخت جایگاه حقوقی در جامعه اسلامی، آیات قرآن کریم است. در تحقیق پیشِ ‌رو تلاش شده با بررسی دقیق آیاتی که به این موضوع مرتبط است ـ از قبیل آیات جهاد و آیات صفح و مدارا ـ وضعیت ...  بیشتر
ناکارآمدی اِعراب در نحو قدیم با تکیه بر آیات قرآن کریم مطالعه موردی: خفض به جوار
ناکارآمدی اِعراب در نحو قدیم با تکیه بر آیات قرآن کریم مطالعه موردی: خفض به جوار

حسین آشوری؛ محمد صالح شریف عسکری؛ سید عدنان اشکوری؛ علی پیرانی‌شال

دوره 8، شماره 19 ، آبان 1397، ، صفحه 125-142

چکیده
  اِعراب، بارزترین ویژگی زبان عربی است و مهم‌ترین نقش را در روند معناشناختی متن ایفا می‌کند اما توجه بیش‌ازحد نحویان به این پدیده زبانی، موجب شد تا از توجه به دیگر قرینه‌های درون‌متنی و برون‌متنی موجود ...  بیشتر
رفتارسازی زبان؛ رویکردی قرآنی
رفتارسازی زبان؛ رویکردی قرآنی

سیدمحمدعلی علوی؛ محمدصادق جمشیدی راد؛ محمدعلی لسانی فشارکی؛ محمدحسن صانعی پور

دوره 8، شماره 19 ، آبان 1397، ، صفحه 143-170

چکیده
  نقش کنش‌های زبانی همچون گفتن و شنیدن به‌عنوان یکی از ساحت‌های کنشگری انسان، در سایر عملکردها و جهت‌گیری‌های عملی، از مسائل جدیدی است که قابل‌طرح و گسترش در اخلاق و علوم تربیتی است. این مسأله که به‌نوعی ...  بیشتر
هم‌آیی واژگانی تقابلی مکمل در قرآن کریم؛ مطالعه موردی آیات مرتبط با ترکیب «جَنَّات النَّعیم»
هم‌آیی واژگانی تقابلی مکمل در قرآن کریم؛ مطالعه موردی آیات مرتبط با ترکیب «جَنَّات النَّعیم»

احمد نهیرات؛ عباد محمدیان

دوره 7، شماره 17 ، مهر 1396، ، صفحه 55-76

چکیده
  در بافت جملات، واژگان هر یک به دلیلی با دیگری پیوند می‌یابد و با پراکندگی منسجم در سراسر متن، سبب انسجام‌بخشی به پیکره آن می‌شوند؛ از این امر به هم‌آیی تعبیر می‌شود که از مهم‌ترین عوامل انسجام‌بخش ...  بیشتر
واکاوی آثار و ابعاد تربیتی اعتقاد به جنود الهی در قرآن کریم
واکاوی آثار و ابعاد تربیتی اعتقاد به جنود الهی در قرآن کریم

علی محمد میرجلیلی؛ محمدرضا بابایی دره

دوره 7، شماره 17 ، مهر 1396، ، صفحه 127-146

چکیده
  حوزه اعتقادات و باورها، نقش بسزایی در سرنوشت انسان‌ها دارد بویژه آنکه به زندگی معنا می‌بخشد و آن را هدفمند می‌کند. بر همین اساس، هرچه باورهای آدمی مادی‌ و در نتیجه محدود باشد، هدف‌های منبعث از آن نیز ...  بیشتر
واکاوی مفهوم «انباء الغیب» در داستان نوح (ع) بر اساس آیات سوره هود
واکاوی مفهوم «انباء الغیب» در داستان نوح (ع) بر اساس آیات سوره هود

مریم حسن جوهری؛ حامد دژآباد؛ سید حسن خلیفه واقفی

دوره 7، شماره 17 ، مهر 1396، ، صفحه 147-170

چکیده
  ماجرای نوح (ع) در آیات متعددی از قرآن بیان ‌شده است. با این ‌همه تکرار، اما خداوند متعال در آیه 49 سوره هود برای داستان حضرت نوح (ع) عبارت ﴿أَنْباءِ الْغَیْب﴾ به‌کاربرده است. به‌کارگیری عبارت مذکور این ...  بیشتر
نقد مبانی «قرآنیون» در نفیِ حجّیت، احراز و اثبات سنّت نبوی
نقد مبانی «قرآنیون» در نفیِ حجّیت، احراز و اثبات سنّت نبوی

زینب طیبی؛ محمد علی مهدوی راد

دوره 7، شماره 16 ، فروردین 1396، ، صفحه 27-50

چکیده
  در تاریخ حدیث اهل‌سنت، اندیشه‌هایی را می‌توان یافت که تحلیل آن‌ها نقش بسزایی در تعامل با سنّت و حدیث دارد. ازجمله این اندیشه‌ها، باورهای قرآنیون است که در دوران اخیر رو به گسترش نهاده است. از آنجا که ...  بیشتر
بازخوانی آراء تفسیری آیه 32 سوره نور با رویکرد تفسیر اجتماعی
بازخوانی آراء تفسیری آیه 32 سوره نور با رویکرد تفسیر اجتماعی

داود اسماعیلی؛ محمدرضا حاجی اسماعیلی

دوره 6، شماره 15 ، مهر 1395، ، صفحه 7-32

چکیده
  برداشت اولیه از آیه ﴿وَ أَنکِحُوا الایامی مِنکُم وَ الصالِحینَ مِن عِبادِکُم و إِمائِکُم إِن یَکُونُوا فُقَراءَ یُغنِهِمُ اللهُ مِن فَضلِهِ وَ اللهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ﴾ (نور: 24/ 32)، بر این امر دلالت دارد ...  بیشتر
تبیین تحلیل رابطه متن و مخاطب در پیام‌های قرآن
تبیین تحلیل رابطه متن و مخاطب در پیام‌های قرآن

فتحیه فتاحی زاده؛ مرضیه ذاکری؛ حسین بخشعلی سلطانی

دوره 6، شماره 15 ، مهر 1395، ، صفحه 49-72

چکیده
   قرآن کریم و اساساً هر متنی، محصول یک گفتمان است. تحلیل این گفتمان مؤید نقش‌آفرینی سه مؤلفه اصلی متن، مؤلف و مخاطب در خلق این گفتمان است؛ در عین اینکه تحلیل گفتمان از مؤلفه متن آغاز می‌‌شود، نیت‌مندی ...  بیشتر
تحلیلی پیرامون شفابخشی قرآن با رویکرد به آراء و روایات تفسیری
تحلیلی پیرامون شفابخشی قرآن با رویکرد به آراء و روایات تفسیری

محمدحسن رستمی؛ سمانه ابریشمی

دوره 6، شماره 15 ، مهر 1395، ، صفحه 95-118

چکیده
  در آیه 57 سوره یونس، قرآن مجید به «شفاء» توصیف شده است: ﴿شِفاءٌ لِما فِی الصُّدُورِ﴾. بیشتر عالمان مسلمان، شفای مذکور را روحانی و معنوی تفسیر کرده­اند، اما در این پژوهش با استفاده از قرینه‌های ...  بیشتر
جهت‌گیری بحث بشارت به پیامبر اسلام (ص) در قرآن و تطبیق آن با متون موجود
جهت‌گیری بحث بشارت به پیامبر اسلام (ص) در قرآن و تطبیق آن با متون موجود

عبدالرحیم سلیمانی

دوره 6، شماره 15 ، مهر 1395، ، صفحه 119-140

چکیده
  در آیاتی از قرآن کریم، سخن از بشارت به ظهور پیامبر اسلام از سوی پیامبران پیشین و یا به ثبت رسیده در متون مقدس پیشین است. پرسش مهم در این باره، آن است که هدف قرآن مجید از طرح این موضوع چیست؟ آیا هدف قرآن مانند ...  بیشتر
بررسی تطبیقی معاد در قرآن و عهدین
بررسی تطبیقی معاد در قرآن و عهدین

شهاب‌الدین وحیدی؛ کبری بشیری نیا

دوره 6، شماره 14 ، فروردین 1395، ، صفحه 113-134

چکیده
  حقیقت‌جویی و تلاش برای رسیدن به حقیقت، از جمله خصوصیات انسان است که او را به تحقیق در مبدأ و معاد و باور به عالم پس از مرگ که یکی از اندیشه‌های دیرین بشر بوده است، وامی‌دارد. از همین‌رو، ادیان توحیدی ...  بیشتر
بررسی اعجاز قرآن کریم از دیدگاه شیخ مفید
بررسی اعجاز قرآن کریم از دیدگاه شیخ مفید

محسن جهاندیده؛ محمّدتقی اسماعیل پور؛ سیّد محسن موسوی

دوره 5، شماره 13 ، مهر 1394، ، صفحه 7-24

چکیده
  مسأله اعجاز قرآن کریم از مباحث مهم علوم قرآن است که از ابتدای نزول قرآن کریم تاکنون، مورد بحث دانشمندان قرار گرفته است. در این مقاله، تنها بر دیدگاه‌های شیخ مفید درباره اعجاز قرآن کریم تمرکز خواهیم نمود. ...  بیشتر
مروری بر هشت پرده داستان حضرت لوط (ع): تکرار یا تکمیل؟
مروری بر هشت پرده داستان حضرت لوط (ع): تکرار یا تکمیل؟

یحیی معروف؛ نبی الله پاک منش

دوره 5، شماره 13 ، مهر 1394، ، صفحه 49-72

چکیده
  تکرار و واگویی برخی از مضامین قرآنی و همچنین کیفیّت قرار گرفتن آیات ضمن سور، قضاوت­های متفاوتی به دنبال داشته است. برخی تکرار را همانند سخنرانی­های شخص پیامبر (ص)، طبیعی دانسته‌اند و برخی دیگر به ...  بیشتر
معناشناسی امنیت فردی در قرآن کریم
معناشناسی امنیت فردی در قرآن کریم

اعظم پرچم؛ سمیه عمادی اندانی؛ لاله‌زار حاتمی

دوره 5، شماره 12 ، فروردین 1394، ، صفحه 7-24

چکیده
  امنیّت یکی از موضوع­ های قابل توجّه در قرآن است. این موضوع در مقاله پیش­رو، با روش معناشناسی واژگانی، بررسی و میدان معنایی واژگان مرتبط با امنیّت فردی با توجّه به سیاق آیات و روابط هم­نشینی و جانشینی ...  بیشتر
بازخوانی آیه دَین (بقره: 2/ 282) در ترجمه­ های معاصر فارسی قرآن کریم
بازخوانی آیه دَین (بقره: 2/ 282) در ترجمه­ های معاصر فارسی قرآن کریم

محمّدعلی رضایی کرمانی؛ محمّدجمال الدّین خوش خاضع

دوره 5، شماره 12 ، فروردین 1394، ، صفحه 81-121

چکیده
  آیة 282 سورة بقره، معروف به آیة دَین، بزرگترین آیه قرآن است که از جنبه­های گوناگون، خصوصاً فقهی و حقوقی، توجّه پژوهشگران را برانگیخته است. از آنجا که ترجمه­های قرآن، بیشتر در دسترس هستند و همگان از ...  بیشتر