نقد و بررسی روایات تفسیری ناظر به سبب ابتلاء حضرت یعقوب (ع) به فراق یوسف (ع)
نقد و بررسی روایات تفسیری ناظر به سبب ابتلاء حضرت یعقوب (ع) به فراق یوسف (ع)

داود اسماعیلی؛ وجیهه محمدی

دوره 12، شماره 26 ، فروردین 1401، ، صفحه 69-85

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2021.15231.2873

چکیده
  قرآن مجید در بیان قصص خود اهداف مقدسی داشته است، لذا در نقل آنها بر بخش‌های مرتبط با اهداف تربیتی اکتفا نموده است، اما متأسفانه گاه مفسران با استناد به برخی روایات نقل شده در کتب پیشینیان، به شرح ابعاد ...  بیشتر
گسترۀ دلالت واژگان عام و مطلق قرآن کریم (با تاکید بر دیدگاه نسبیّت اطلاقات و عمومات قرآنی در چهارچوب سیاق و فضای نزول)
گسترۀ دلالت واژگان عام و مطلق قرآن کریم (با تاکید بر دیدگاه نسبیّت اطلاقات و عمومات قرآنی در چهارچوب سیاق و فضای نزول)

حامد شریفی نسب؛ عبدالهادی فقهی زاده

دوره 12، شماره 26 ، فروردین 1401، ، صفحه 87-107

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2022.14255.2732

چکیده
  کاربرد فراوان الفاظ عام و مطلق در آیات قرآن کریم، بیانگر ضرورت توجه به این واژگان در تفسیر آیات قرآن کریم است. این مسئله که دایره و گسترۀ شمولیّت این واژگان چه اندازه است و آیا دلالت این واژگان صرفاً مبتنی ...  بیشتر
پژوهشی در تعبیر قرآنی «حق معلوم»
پژوهشی در تعبیر قرآنی «حق معلوم»

محمد علی حیدری مزرعه آخوند؛ سید احمد موسوی؛ مهدی اسماعیل پور

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، ، صفحه 45-62

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2021.13316.2593

چکیده
  در معنا و مفهوم عبارت­های «حَقٌّ» و«حَقٌّ مَعْلُومٌ» به ترتیب در آیه­های ﴿وَ فی‏ أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ﴾(ذاریات: 51/ 19)و ﴿وَ الَّذِینَ فِی أَمْوالِهِمْ حَقٌّ ...  بیشتر
نقل به معنا و گونه‌های آن در «التبیان فی تفسیر القرآن»
نقل به معنا و گونه‌های آن در «التبیان فی تفسیر القرآن»

سید حسین موسوی دره بیدی؛ امیر احمدنژاد

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، ، صفحه 323-341

http://dx.doi.org/10.30512/kq.2021.11668.2382

چکیده
   یکی از ویژگی‌های‌های تفسیر «التبیان فی تفسیر القرآن» اثر شیخ طوسی، نقل روایات و اقوال تفسیری فریقین است. مؤلف در عمل به این ویژگی به یک روش عمل نکرده و در نقل روایات اهل بیت(ع) با تغییر یا حذف ...  بیشتر
نگرش فمینیستی عزیزه الحبری به آیات قرآن با تأکید بر مسأله‏ ضرب زنان
نگرش فمینیستی عزیزه الحبری به آیات قرآن با تأکید بر مسأله‏ ضرب زنان

محمد صادق هدایت زاده؛ سهیلا پیروزفر؛ غلامرضا ریسیان

دوره 10، شماره 22 ، فروردین 1399، ، صفحه 91-113

چکیده
  DOR: https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516026.1399.10.22.5.8 ارتباط و تعامل روبه‏رشد جهان اسلام و دنیای غرب به شکل‏گیری نحله‏های گوناگونی انجامیده که هریک به تنهایی منادی تفسیر اصیل و برداشت صحیح از آیات قرآن هستند. یکی از ...  بیشتر
آیه «الرِّجالُ قَوَّامُونَ‏ عَلَى النِّساء» در گذر تاریخ؛ مقایسه دیدگاه‌های تفسیری متقدم و متأخر با معاصر
آیه «الرِّجالُ قَوَّامُونَ‏ عَلَى النِّساء» در گذر تاریخ؛ مقایسه دیدگاه‌های تفسیری متقدم و متأخر با معاصر

زهرا بختیاری؛ علی شریفی؛ محمد شعبانپور

دوره 10، شماره 22 ، فروردین 1399، ، صفحه 115-138

چکیده
  DOR: https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516026.1399.10.22.6.9 آیه 34 سوره نساء، یکی از بحث‌برانگیزترین آیات قرآن است که فقها و حقوق‌دانان برای تشریع بعضی از احکام مربوط به زنان و تدوین برخی از قوانین مدنی، به آن استناد می‌کنند. از ...  بیشتر
مصداق شناسی واژه «طلح» در قرآن با تأکید بر منابع تفسیری و گیاه شناسی
مصداق شناسی واژه «طلح» در قرآن با تأکید بر منابع تفسیری و گیاه شناسی

مریم رفیعی؛ امیر احمدنژاد؛ محسن صمدانیان

دوره 10، شماره 22 ، فروردین 1399، ، صفحه 139-158

چکیده
   DOR:https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516026.1399.10.22.7.0 طبق آیات قرآن کریم، بهشت سرای سرسبز و خرّمی است که درختان مختلفی را در خود جای داده است. یکی از این درختان، «طلح» است. توصیف این درخت در قرآن کریم با واژه «منضود» ...  بیشتر
حبط قرآنی و بطلان فقهی؛ از همانندی تا هم‌پوشانی
حبط قرآنی و بطلان فقهی؛ از همانندی تا هم‌پوشانی

اردوان ارژنگ؛ مرتضی مطهری فرد

دوره 9، شماره 20 ، فروردین 1398، ، صفحه 311-339

چکیده
  مفسران در تبیین معنای مفردات قرآنی، دیدگاه یکسانی ندارند. از سوی دیگر، فقیهان در بیان کیفیت مفاهیم گاه یکدست عمل نمی­کنند. در هر کدام از دو گروه، نظر مشهوری وجود دارد که سایر تلقی­ها در مقابل آن، در ...  بیشتر
تحلیل ملاک های شناخت سور: مطالعه موردی سوره یس
تحلیل ملاک های شناخت سور: مطالعه موردی سوره یس

مژگان کاظمی بوئینی؛ سوسن آل رسول؛ محمدعلی لسانی فشارکی

دوره 8، شماره 18 ، فروردین 1397، ، صفحه 63-100

چکیده
  سوره­شناسی یا روش تحقیق ساختاری در قرآن کریم رشته‏ای از علوم قرآنی است که زمینه­ تدبر و تحقیق در قرآن را به نوعی فراهم می­آورد که باعث ایجاد و افزایش انس با قرآن می­شود. بنابر توصیه معصومین (ع) ...  بیشتر
بازخوانی آراء تفسیری آیه 32 سوره نور با رویکرد تفسیر اجتماعی
بازخوانی آراء تفسیری آیه 32 سوره نور با رویکرد تفسیر اجتماعی

داود اسماعیلی؛ محمدرضا حاجی اسماعیلی

دوره 6، شماره 15 ، مهر 1395، ، صفحه 7-32

چکیده
  برداشت اولیه از آیه ﴿وَ أَنکِحُوا الایامی مِنکُم وَ الصالِحینَ مِن عِبادِکُم و إِمائِکُم إِن یَکُونُوا فُقَراءَ یُغنِهِمُ اللهُ مِن فَضلِهِ وَ اللهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ﴾ (نور: 24/ 32)، بر این امر دلالت دارد ...  بیشتر
مروری بر هشت پرده داستان حضرت لوط (ع): تکرار یا تکمیل؟
مروری بر هشت پرده داستان حضرت لوط (ع): تکرار یا تکمیل؟

یحیی معروف؛ نبی الله پاک منش

دوره 5، شماره 13 ، مهر 1394، ، صفحه 49-72

چکیده
  تکرار و واگویی برخی از مضامین قرآنی و همچنین کیفیّت قرار گرفتن آیات ضمن سور، قضاوت­های متفاوتی به دنبال داشته است. برخی تکرار را همانند سخنرانی­های شخص پیامبر (ص)، طبیعی دانسته‌اند و برخی دیگر به ...  بیشتر
جایگاه روایات سبب نزول، کارکردها و معیارهای نقد آنها در تفسیر «فی ظلال القرآن»
جایگاه روایات سبب نزول، کارکردها و معیارهای نقد آنها در تفسیر «فی ظلال القرآن»

محمّدعلی رضایی کرمانی؛ محمّد مولوی

دوره 3، شماره 8 ، خرداد 1392، ، صفحه 103-134

چکیده
  روایات و اخبار سبب نزول به مثابة جهت‌دهندة کار مفسّر در تعیین مراد خداوند از کلام اوست؛ زیرا در برخی موارد، معنای آیه از ساخت زبانی و ترکیبی و بافتی آن استخراج نمی‌شود، بلکه از معارف خارج از متن دینی ...  بیشتر
مفهوم شناسی تعبیر «صالح ‌المؤمنین» در قرآن و تحلیل آراء مفسّران و مترجمان پیرامون آن
مفهوم شناسی تعبیر «صالح ‌المؤمنین» در قرآن و تحلیل آراء مفسّران و مترجمان پیرامون آن

محمّدرضا حاجی اسماعیلی؛ نفیسه آذربایجانی

دوره 2، شماره 5 ، تیر 1391، ، صفحه 105-133

چکیده
  چکیده واژة «صالح‌المؤمنین» در چهارمین آیه از سورة تحریم ﴿... فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبرِْیلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمَلَائِکَةُ بَعْدَ ذَلِکَ ظَهِیرٌ﴾ حاکی از منزلت و جایگاه ...  بیشتر
نگرشی تاریخی- روایی به اختلاف قرائت «مالک»/ «ملک» بر اساس تفاسیر فریقین
نگرشی تاریخی- روایی به اختلاف قرائت «مالک»/ «ملک» بر اساس تفاسیر فریقین

محمّدتقی دیاری بیدگلی؛ نانسی ساکی

دوره 2، شماره 5 ، تیر 1391، ، صفحه 135-159

چکیده
  چکیده دربارة نحوة قرائت کلمة «مالک» در آیة شریفة «مالِکِ یَوْمِ الدِّین» (الفاتحه/ 4) ‏ اختلاف وجود دارد؛ برخی آن را «مَلِکِ» خوانده‌اند و برخی «مالِکِ». چنانکه از آیات قرآن دانسته ...  بیشتر
بررسی و نقد دیدگاه آلوسی در مورد آیة تطهیر
بررسی و نقد دیدگاه آلوسی در مورد آیة تطهیر

محسن حسن وندی؛ مهدی اکبرنژاد

دوره 1، شماره 3 ، مهر 1390، ، صفحه 111-128

چکیده
  این مقاله به بررسی، تحلیل و نقد دیدگاه سیّد محمود آلوسی، صاحب تفسیر روح المعانی، دربارةآیة تطهیر می‌پردازد. ایشان از یک سو، نظر مفسّران شیعه و بسیاری از مفسّران اهل سنّت را مبنی بر دلالت آیه تطهیر برعصمت ...  بیشتر
بررسی تحلیلی‌ ‌ـ‌ تطبیقی روایات ناظر بر زندگانی یوسف در مصر در منابع تفسیری فریقین
بررسی تحلیلی‌ ‌ـ‌ تطبیقی روایات ناظر بر زندگانی یوسف در مصر در منابع تفسیری فریقین

محسن قاسم پور؛ محمد سلامی راوندی

دوره 1، شماره 3 ، مهر 1390، ، صفحه 149-174

چکیده
  سورة یوسف، أحسن‌ القصص است که از ایّام دیرینه همواره مورد توجّه محقّقان قرار گرفته‌است. روایاتی که در اهم منابع شیعی و اهل تسنّن پیرامون تفسیر این سوره آمده، برخی از آنها آمیخته با اسرائیلیات است که ...  بیشتر