نگرشی تاریخی- روایی به اختلاف قرائت «مالک»/ «ملک» بر اساس تفاسیر فریقین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه قم

2 دانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم (نویسنده مسئول)

چکیده

چکیده
دربارة نحوة قرائت کلمة «مالک» در آیة شریفة «مالِکِ یَوْمِ الدِّین» (الفاتحه/ 4) ‏ اختلاف وجود دارد؛ برخی آن را «مَلِکِ» خوانده‌اند و برخی «مالِکِ». چنانکه از آیات قرآن دانسته می‌‌شود، «مالک» و «ملک» بودن خداوند به حسب واقع، یک چیز بیش نیست؛ چون خدا مالک مُلک است و مالک مُلک، همان مَلِک است. پس به ‌احتمال قوی قرائت درست، همان «مالِک» است. در این پژوهش، سعی بر آن است تا با نگاهی تاریخی به تفاسیر فریقین، آغاز ورود بحث اختلاف قرائت در این آیه مشخّص شود و ضمن عرضة اقوال و آرای مفسّران و تبیین ادلّه و نحوة استدلال آنان، روشن شود که آیا موضع مفسّران در ترجیح یکی از قرائت‌ها، موضعی متقن و استوار بوده است یا خیر؟ مباحث مذکور در ذیل این آیه با توجّه به روند تاریخی، ما را در جهت گزینش صحیح قرائت، چندان یاری نمی­کنند، بلکه با توجّه به شواهد موجود و خود آیات قرآن کریم، قرائت مشهور- که همان «مالک» است- صحیح تلقّی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Historical and Hadith-Based Approach to the Disagreement over the Pronunciation of ”Mālik”/ ”Malik” in Sunni and Shi’ite Interpretations

نویسندگان [English]

  • Muhammad-Taqi Diari Bidgoli 1
  • Nancy Saki 2
1 Associate Professor at Qom University
2 PhD Student of Qur’an and Hadith Studies at Qom University
چکیده [English]

There is disagreement over the pronunciation of the word “Mālik” in the Qur’an 1:4. Some read it as Mālik, while others pronounce it as Malik. As the Qur’an itself shows, in actual fact “Mālik” (owner) and “Malik” (king) are the same because Allah is Mālik of Mulk (owner of kingdom), which is the same as Malik (king). Therefore, “Mālik” seems more correct. In this essay, a historical approach to the Sunni and Shi’ite interpretations will reveal the beginning point of the debates over the pronunciation of this word. After a survey of the exegetical views and their method of argumentation, it will also be seen whether the exegetes’ stance towards these issues has been substantial. This review did not help in choosing a correct position. However, according to the Qur’anic evidence, the more famous pronunciation (i.e. “Mālik”) will be prioritized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mālik
  • Malik
  • Qur’anic exegesis
  • Disagreement over Pronunciation
  • Hadiths
  • Ahl al-Bayt
  • Pronunciation
  • Sura al-Fatiha (Chapter 1 of the Qur’an)