دو فصلنامه کتاب قیم

دو فصلنامه کتاب قیم

گونه‌شناسی توسعه معنایی آیات قرآن در اندیشه تفسیری امام خمینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
10.30512/kq.2026.23110.4186
چکیده
توسعه معنایی قرآن امری ضروری در راستای پاسخگویی به نیازهای معاصر است. از مهمترین راهکارهای توسعه معنایی صحیح قرآن مراجعه به دیدگاه اندیشمندانی همچون امام خمینی است. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی، در صدد یافتن معیارهای توسعه معنایی قرآن و کیفیت تحقق آن است و به این نتیجه دست یافته که عدم حجیت فهم‌های متعارض در تفسیر، موافقت با مقاصد و نص قرآن، احادیث اهل بیت، عقل و عرف، مقام و قرائن حالیه و صدر و ذیل کلام معیارهای توسعه معنایی صحیح در اندیشه تفسیری امام خمینی است. همچنین توسعه معنایی قرآن در ضمن گونه‌های تفسیر مستقل فرازهای قرآنی، معانی عرضی، معانی طولی، توسعه معنایی از حیث زمان و مکان، توسعه معنایی از حیث قیود و شرائط، توسعه معنایی در معانی باطنی و تطبیق آیات بر اهل بیت، نظریه روح معنی، معانی کنایی و مجازی و اهتمام به لوازم معنایی آیات قابل تصویر است. بررسی گونه‌های ذکرشده نشان از دقت تفسیری امام خمینی در تبیین معیارها و کاربست توسعه معنایی آیات قرآن در دو حوزه نظری و عملی دارد که زمینه تفسیر روزآمد قرآن کریم را فراهم می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 07 مرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 14 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 03 آبان 1405