تحلیل انتقادی آراء فرِد دانِر درباره جمع قرآن کریم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه امام صادق

2 عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

واکاوی تاریخ جمع‌آوری قرآن کریم و چگونگی انتقال آن از دوره پیامبر اکرم (ص) به صحابه و تابعین و نسل‌های بعد، همواره یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در دوره‌های مختلف، تطور تاریخ قرآن کریم بوده و پژوهشگران مسلمان و غیرمسلمان به تحلیل این موضوع پرداخته‌اند. فرِد دانِر مدیر انجمن مطالعات خاورمیانه شمال آمریکا، کتابت قرآن و جمع‌آوری آن در دوره پیامبر اکرم(ص) را مورد اتفاق همه اندیشمندان ندانسته و معتقد است اولین بار توسط عثمان بن عفان بروز عملی پیدا کرده است. همچنین، به دلیل انتقال قرآن به دوره‌های بعد از طریق نقل شفاهی، همین امر باعث شده است تا مسلمانان در مورد متن قرآن دچار اختلافات مبنایی شوند و مسأله اختلاف قرائت بوجود آید. در پژوهش حاضر با مراجعه به منابع اصیل و مورد اتفاق اسلامی، بویژه اخبار جمع قرآن و گزارش های مربوط به توحید مصاحف، دیدگاه های فرد دانر به نقد گذاشته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Critical Analysis of views of Fred Donner about collecting Holy Quran

نویسندگان [English]

  • mohammad baazm 1
  • abas mosallaeepour 2
  • najmeh kazemi 3
1 PhD student of Quran and Hadith Studies atuniversity of MazahebIslami
2 Assistant professor of Quran and Hadith Studies at Imam Sadiq university, Tehran, Iran
3 M.A of Quran and Hadith Studies at Allameh Tabatabaei university, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Analysis of the history of ​​collecting Quran and the quality of its transfer from the time of Holy Prophet (P.b.u.h) to His companions and followers and next generations, has always been one of the challenging issues in different moments of the history of development of Holy Quran, and Muslim and non-Muslim researchers have tried to analyze this issue. Fred Donner -the director of the club of Middle East Studies in North America- believes that thinkers and researchers do not have commonly such a belief that the writing of Quran and its collecting were at the time of the Prophet (P.b.u.h) himself, but he believes that the first time, actually Uthman ibn Affan did it. Also according to his belief, transferring of Quran to next times through verbal saying brings about Muslim’s fundamental disputes concerning the text of the Quran and hence was established the problem of disputing on reading (Ghiraˈat) of It. In this essay we have criticized the views of Fred Donner by reference to original and agreed sources of Islam, particularly the news of gathering the Quran and accounts concerning to uniting texts of the Quran(Tohid Masahif).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fred Donner
  • The history of Quran
  • collecting Quran
  • writing Quran
  • Orientalists
- قرآن کریم

1. ابن اثیر، علی بن محمد؛ اسد الغابة فی معرفة الصحابة؛ تهران: مکتبة الاسلامیة، 1341 ش.

2. ــــــــــــــــــ؛ الکامل فی التاریخ؛ بیروت: دارالصادر، 1385 ق.

3. ابن جزری، محمد بن محمد؛ غایة النهایة فی طبقات القراء؛ به کوشش: برگشتراسر، بی‌جا: مکتبة ابن تیمیة، 1420 ق.

4. ابن حنبل، احمد بن محمد؛ مسند؛ بیروت: دار صادر، بی‌‏تا.

5. ابن شُبّة نمیری، عمر بن شبة؛ تاریخ المدینة؛ قم: دار الفکر، 1399 ق.

6. ابن هشام، عبدالملک بن هشام؛ السیرة النبویة؛ به کوشش: محمد عبدالحمید، قاهره: مکتبة محمدعلی صبیح، 1375 ق.

7. ابو داود، سلیمان بن اشعث؛ سنن ابی‌ داود؛ به کوشش: سعید محمد اللحام، بیروت: دار الفکر، 1415 ق.

8. بخاری، محمد بن اسماعیل؛ التاریخ الکبیر؛ به کوشش: محمد عبدالمعید خان، ترکیه: بی­نا، بی‌تا.

9. ــــــــــــــــــــ؛ الجامع صحیح؛ بیروت: دار الفکر، 1401 ق.

10. بیهقی، احمد بن حسین؛ السنن الکبری؛ بیروت: دار الفکر، بی‌تا.

11. ذهبی، محمد بن احمد؛ تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام؛ به کوشش: عمر تدمری، بیروت: دار الکتاب العربی، 1407 ق.

12. سیوطی، عبدالرحمن بن ابی­بکر؛ الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور؛ بیروت: دار المعرفة، بی‌تا.

13. طوسی، محمد بن حسن؛ الخلاف؛ به کوشش: سیدعلی خراسانی و دیگران، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، 1407 ق.

14. کلینی، محمد بن یعقوب؛ الکافی؛ به کوشش: علی‌اکبر غفاری، تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1429 ق.

15. متقی، علی بن حسام الدین؛ کنز العمال؛ به کوشش: بکری حیانی، صفوة السقا، بیروت: مؤسسة الرسالة، 1409 ق.

16. مجلسی، محمدباقر؛ بحار الانوار؛ بیروت: مؤسسة الوفاء، 1403 ق.

17. مسلم بن حجاج؛ الصحیح؛ بیروت: دار الفکر، بی‌تا.

18. نفیسی، شادی؛ درس‌نامه مستشرقان و حدیث؛ تهران: دانشگاه قرآن و حدیث، بی­تا.

19. واقدی، محمد بن عمر؛ فتوح الشام؛ بیروت: دار الجیل، 1989 م.

20. هیثمی، علی بن ابوبکر؛ مجمع الزوائد؛ بیروت: دار الکتب العلمیة، 1408 ق.

21. یعقوبی، احمد بن اسحاق؛ تاریخ الیعقوبی؛ بیروت: دار العراق، 1375 ق.

22. A. Rippin, “Literary Analysis of Qur’an, Tafsir, and Sira: The Methodologies of John Wansbrough”, in R.C. Martin (ed.), Approaches to Islam in Religious Studies, Tucson: University of Arizona Press, 1985.

23. Blois, François, “Islam in its Arabian Context”, S. 615, in: The Qur'an in Context, edited by Angelika Neuwirth etc., 2010.

24. Daniel A. Madigan, “The Qur’ān’s Self-image. Writing and Authority in Islam’s Scripture”;Oxford: Princeton University Press, 2001.

25. Donner, Fred; “The Quran in Recent Scholarship: Challenges and Desiderata”; in: Gabriel Said Reynolds (ed.): The Quran in its Historical Context, London: Routledge, 2008, pp.29-50.

26. G. Lüling, “Über den Ur-Koran, Erlangen”, Cambridge: Cambridge University Press, 1997.

27. G.R. Hawting, “the Idea of Idolatry and the Emergence of Islam. From Polemic to History”, Cambridge: Cambridge University Press, 1999.

28. K. Vollers, “Volkssprache und Schriftsprache im alten Arabien”, Strassburg: K. J. Trübner, 1906.

  1. 29.  Luxenberg, Joseph, “Die Syro-aramäische Lesart des Koran”, 2nd edn, Berlin: Schiler, 2004.
30. Neuwirth, Angelika, “Erzählen als kanonischer Prozess. Die Mose-Erzählung im Wandelder koranischen Geschichte.” In Islamstudien ohne Ende. Festschrift für Werner Ende zum 65. Geburtstag. Ed. by Rainer Brunner, Monika Gronke, Jens Peter Laut, and Ulrich Rebstock, 2002.

31. Neuwirth, Angelika, “Two Faces of the Qur’ān: Qur’ān and Muṣḥaf,” Oral Tradition, 25/ 1, 2010: pp.141-156.

32. Neuwirth, Angelika. “Der Koran als Text der Spätantike: Ein europäischer Zugang”, Berlin: Insel Verlag, 2010.

33. Schwally, Bergsträsser, “the Origin of Islam in its Christian Environment; History in the Qur’an”, Edinburgh: Edinburgh University Press, 1988.

34. Henderson, J., Scripture, Canon and Commentary: A Comparison of Confucian and Western Exegesis, Princeton University Press, 1991.

35. Stille, Alexander, “Scholars Are Quietly Offering New Theories of the Koran”, New York Times 02 March, 2002.

36. Wansbrough, John, “Quranic Studies: Sources and Methods of Scriptural Interpretation”, Oxford: Oxford University Press, 1977.