نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی‌رضوی

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علوم اسلامی‌رضوی

10.30512/kq.2021.13407.2610

چکیده

در برخی روایات، موضوعاتی مطرح شده که شبهاتی را نسبت به دین مبین اسلام به وجود آورده است. از جمله اینکه فقهای آخرالزمان بدترین فقهاء در زیر آسمان و آغاز کننده فتنه دانسته شده­اند. در نوشتار حاضر به روش مسأله­محور و با بهره­گیری از منابع کتابخانه­ای و روش توصیفی ـ تحلیلی، در مقام اثبات صدور روایت باید گفت: وثوق صدوری روایت مورد بحث، ثابت است و ازاین­رو، حدیث مورد نظر از نظر سند، موثق و از نظر دلالت، صحیح است و با توجه به مؤیدات قرآنی و روایی قابلیت استناد دارد. از منظر فقه الحدیث هم با بررسی آیات قرآن و روایات ـ در قالب روایات تأیید کننده، توضیح دهنده، متعارض و جمع کننده ـ و حکم عقل به این نتیجه رسیدیم که مراد امام معصوم (ع)، عدم تقلید در آخر الزمان یا خدشه وارد کردن به ساحت تمام علماء نیست، بلکه فقط ایشان از مشکلات آخرالزمان و اتفاقات آن یادآور شده و مقصودشان این است که در این زمان نباید از هر فقیهی بدون اینکه هادی بودن وی احراز شود، پیروی کرد و غیر از ملکه فقاهت و علم، موارد دیگری مانند: فریفته نشدن به امور دنیوی، ناامید نکردن مردم از رحمت الهی، متمایل بودن به آخرت، فتوا ندادن بدون بررسی، صداقت و یک­رو بودن نیز، از شرایط لازم فقیه است.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An investigation into and criticism of the narration: "Jurists of this era are the worst ones in the world".

نویسندگان [English]

  • sayed abolghasem hoseini zaidi 1
  • sayyed ali delbari 2
  • mohsen kabiri rad 3

1 Assistant Professor and Faculty Member of Razavi University of Islamic Sciences

2 Associate Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Islamic University of Razavi

3 Master student of Islamic Sciences University Razavi

چکیده [English]

Some narrations (quoted from Prophet Mohammad or Imams) have raised some issues that have undermined the Islamic religion and created some doubts, including those that consider the apocalyptic jurists as the worst ones in the world and initiators of sedition. In the present paper, first of all, we deal with the hadith origin in متاخران method and consider it as authentic hadiths among the hadiths in problem-oriented style in library and descriptive-analytic method as proof of the narration issuance and then the narration issuance is proved by brokerage exploration through its conformity with the Quran verses in coordination with the definitive tradition. From the viewpoint of jurisprudence of hadith, we concluded that the meaning of the word "Imam" in this narration are the jurisprudents that have characteristics such as being deceived by the world (materials) affairs, making the people disappointed with God's رحمت, not paying attention to the آخرت, issuing fatwa without consideration, منافق and hypocrisy and so on both by investigating the verses of Quran and narrations - in the form of confirmatory, explanatory, contradictory and collective narrations - and the verdict of reason

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jurisprudences
  • apocalyptic
  • issuance proof
  • informative authenticity
  • issuance authenticity
ـ قرآن کریم، ترجمه: ناصر مکارم شیرازی، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، 1373.
1.آمدی، عبدالواحد؛ غرر الحکم و درر الکلم؛ چ2، قم: دار الکتاب الإسلامی‏ ، 1410ق.
2.استرآبادی، محمد امین؛ الفوائد المدنیة؛ قم: بی‌نا بی‌تا.
3.امیری، علی حسین؛ سرخاب و سفید آب، بی‌نا، 1394ش.
4.ابن شعبه حرانی، حسن بن علی؛ تحف العقول فیما جاء من الحِکَم ‌و المواعظ من آل الرسول؛ چ2، قم: جامعه مدرسین‏ ، 1404ق.
5.بحرانی، یوسف بن احمد؛ الدرر النجفیة؛ لبنان، شرکة دار المصطفى (ص) لإحیاء التراث، 1423ق.
6.برقی، احمد ‌بن محمد؛ الرجال؛ تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۴۲ش.
7.حر عاملی، محمد بن حسن؛ وسائل الشیعة؛ قم: مؤسسة آل‌البیت، ۱۴۰۹ق.
8.ـــــــــــــــــــــــــــــ‏؛ الفصول المهمة فی أصول الأئمة (تکملة الوسائل)؛ قم: مؤسسه معارف اسلامى امام رضا (ع)‏، 1418ق‏.
9.حلی، جعفر بن حسن‌؛ المعتبر فی شرح المختصر؛ تصحیح: محمدعلی حیدری و سیدمهدی شمس‌الدین، قم: مؤسسۀ سیدالشهداء (ع)، ۱۴۰۷ق.
10.حلی، حسن بن علیّ بن داود؛ الرجال؛ تهران: دانشگاه تهران‏، 1342ش‏.
11.حکیم، محسن؛ مستمسک العروة الوثقی؛ قم: مؤسسة دار التفسیر‌، ۱۴۰۴ق.
12.خویی، سیّد ابوالقاسم؛ معجم ‌رجال ‌الحدیث؛ قم: مرکز نشر آثار شیعه، ۱۴۱۰ق.
13.دلبری، سیّد علی؛ آسیب شناسی فهم حدیث؛ مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، 1391ش.
14.دیلمی، حسن بن محمّد؛ أعلام الدین فی صفات المؤمنین؛ قم: مؤسسة آل البیت علیهم السلام ، 1408ق.
15.شهید ثانی، زین الدین بن علی؛ البدایة فى علم الدرایة؛ قم: محلاتی، 1421ق.
16.ــــــــــــــــــــــــــــــــ؛ مسالک الافهام؛ تحقیق: مؤسسه المعارف الإسلامیه، قم: مؤسسه المعارف الإسلامیه، اوّل، ۱۴۱۶ق.
17.صدر، محمدباقر؛ دروس فی علم الأصول؛ قم: مؤسسة النشر الإسلامی، بی‌تا.
18.صدوق، محمد ‌بن علی؛ ثواب الأعمال و عقاب الأعمال؛ چ2، قم: دار الشریف الرضی، 1406ق.
19.ــــــــــــــــــــــــ؛ الخصال؛ قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه‌، 1362ش.
20.ــــــــــــــــــــــــ؛ کمال الدین و تمام النعمة؛ چ2، تهران: اسلامیه‏، 1395ق.
21.ــــــــــــــــــــــــ؛ من لا یحضره الفقیه؛ تصحیح: علی‌اکبر غفاری، چ2، قم: جامعۀ مدرسین حوزه علمیه‌، ۱۴۱۳ق.
22.طوسی، محمد ‌بن حسن؛ العدة فی الاصول؛ قم: ستاره، ۱۴۱۷ق.
23.ـــــــــــــــــــــــــ؛ الغیبة؛ قم: دار المعارف الإسلامیة، 1411ق.
24.ـــــــــــــــــــــــــ؛ الفهرست؛ قم: ستاره، ۱۴۲۰ق.
25.ــــــــــــــــــــــ؛ کتاب الرجال؛ تحقیق: جواد قیومی، چ3، قم: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجامعة المدرسین‌، ۱۳۷۳ق.
26.طبرسی، ابومنصور احمد بن علی؛ الإحتجاج علی أهل اللّجاج؛ مشهد: نشر مرتضى، 1403ق.
27.طبرسى، حسن بن فضل؛ مکارم الأخلاق؛ چ4، قم: الشریف الرضى، 1412ق.
28.علامه حلی، حسن بن یوسف؛ خلاصة الأقوال؛ تحقیق: جواد قیومی، قم: مؤسسه نشر الفقاهة، ۱۴۱۷ق.
29.ـــــــــــــــــــــــــــــــ؛ منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، مشهد: مجمع البحوث الاسلامیة، ۱۴۱۲ق.
30.ـــــــــــــــــــــــــــــــ؛ کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد؛ قم: موسسة النشر الاسلامی، ۱۴۲۷ق.
31.غروی الاصفهانی، محمدحسین؛ نهایة الدّرایة فی شرح الکفایة؛ قم: مؤسسة آل البیت (ع) لإحیاء التراث، 1414ق.
32.غروی تبریزی، علی؛ التنقیح فی شرح العروة الوثقی؛ قم: انتشارات لطفی، ۱۴۱۸ق.
33.کلینى، محمّد بن یعقوب؛ الکافی؛ چ4، تهران: الإسلامیة، 1407ق.
34.فاضل مقداد، عبدالله؛ إرشاد الطالبین إلی نهج المسترشدین؛ قم: انتشارات کتابخانه آیت الله مرعشی‏، ۱۴۰۵ق.
35.فخر المحققین، محمد بن حسن حلی؛ إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد‌؛ قم: اسماعیلیان‌، 1387 ق.
36.فیض کاشانی، محمدمحسن؛ الوافی؛ اصفهان: کتابخانه امام أمیرالمؤمنین على (ع)، 1406ق.
37.مازندرانى، محمد صالح بن احمد؛ شرح الکافی؛ تهران: المکتبة الإسلامیة، 1382ق.
38.مامقانی، عبدالله؛ تنقیح المقال فی علم الرجال؛ قم: مؤسسه آل البیت (ع) لاحیاء التراث، 1423ق.
39.مجلسى، محمّد باقر؛ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار (ع)؛ چ2، بیروت: دار إحیاء التراث العربی‏ ، 1403ق.
40.ـــــــــــــــــــــ؛ مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول؛ چ2، تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1404ق.
41.مسعودی، عبدالهادی؛ روش فهم حدیث؛ تهران: دانشکده علوم حدیث، 1389ش.
42.مظفر، محمدرضا؛ اصول فقه؛ چ2، قم: اسماعیلیان، ۱۳۷۹ش.
43.مکارم شیرازی، ناصر؛ انوار الاصول؛ قم: مدرسة الامام امیرالمؤمنین (ع)، 1416ق.
44.ـــــــــــــــــــــ؛ تفسیر نمونه؛ چ27، تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1371ش.
45.نجاشی، احمد ‌بن علی؛ رجال النجاشی؛ چ6، قم: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجامعة المدرسین‌، ۱۳۶۵ش.
46.نوری، میرزا حسین؛ خاتمة المستدرک؛ قم: ستاره، ۱۴۱۶ق.
47.یزدی حایری، علی؛ إلزام الناصب فی إثبات الحجة الغائب «عجّل الله تعالى فرجه الشریف»؛ تحقیق: علی عاشور بیروت: اعلمی، 1422ق.