assistant professor of School of Medicine, Shahroud University of Medical Sciences, Shahroud, Iran. ebadi@shmu.ac.ir
Abstract
Some interpreters of the Quran have introduced a new approach in the field by considering certain verse symbolic. As they believe, some verses contain certain profound facts that can be identified only by skipping the denotations and delving deep into the words. As a proof, they argue that the Quranic sublime concepts cannot be expressed in words just like ordinary everyday communications are; hence, the use of symbolic language is essential for the accurate understanding of those concepts. These interpreters take resort to a set of proofs based on ration and narration. This study was conducted through a descriptive-analytic method, and the results indicated that the advocates of symbolic interpretation justify themselves mainly by pointing to the same approach of dealing with Quranic verses adopted by Imams. The other justifications include the commonness of symbolic expressions in the Arabic language and the Holy Quran, inability of human mind to perceive metaphysics completely, clarification of complexities and elimination of contrast between the Quran and science.
- قرآن کریم؛ ترجمه: ناصر مکارم شیرازی، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، 1373 ش.
- نهج البلاغه؛ به کوشش: محمد عبده، قم: دار الذخائر، 1412 ق.
ابن ابی الحدید، عبد الحمید بن هبة الله؛ شرح نهج البلاغه؛ به کوشش: محمد ابوالفضل إبراهیم، قم، دار إحیاء الکتب العربیة، 1378 ق.
ابن ادریس، محمد بن احمد؛ المنتخب من تفسیر التبیان؛ به کوشش: سید مهدی رجائی، قم: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، 1409 ق.
ابن بابویه، محمد بن علی؛ کمال الدین و تمام النعمة، به کوشش: علیاکبر غفاری، قم: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین، 1405 ق.
______________؛ معانی الاخبار؛ به کوشش: علیاکبر غفاری، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، 1379 ش.
ابن شعبه، حسن بن علی؛ تحف العقول عن آل الرسول(ص)؛ به کوشش: علیاکبر غفاری، چ2، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، 1404 ق.
ابن شهرآشوب، محمد بن علی؛ متشابه القرآن و مختلفه؛ قم: انتشارات بیدار، 1410 ق.
ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر و التنویر؛ بیروت: مؤسسة التاریخ العربی، بیتا.
ابن عربى، محمد بن علی؛ الفتوحات المکیة؛ به کوشش: عثمان یحیى، قاهرة: المکتبة العربیة، 1395 ق.
ابو حیان، محمد بن یوسف؛ البحر المحیط فى التفسیر؛ به کوشش: صدقی محمد جمیل، بیروت: دار الفکر، 1420 ق.
آلوسی، محمود بن عبدالله؛ روح المعانى فى تفسیر القرآن العظیم؛ به کوشش: علی عبدالبارى عطیة، بیروت: دار الکتب العلمیة، 1415 ق.
آملی، سید حیدر؛ تفسیر المحیط الاعظم؛ تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1416 ق.
برقی، أحمد بن محمد؛ المحاسن؛ به کوشش: سید جلال الدین حسینی، تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1330 ش.
بغوی، حسین بن مسعود؛ معالم التنزیل فى تفسیر القرآن؛ به کوشش: عبد الرزاق المهدی، بیروت: دار إحیاء التراث العربى، 1420 ق.
بیضاوی، عبدالله بن عمر؛ أنوار التنزیل و أسرار التأویل؛ به کوشش: محمد عبد الرحمن المرعشلی، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1418 ق.
پانی پتی، ثناء الله؛ التفسیر المظهری؛ به کوشش: غلام نبى تونسی، پاکستان: مکتبة رشدیة، 1412 ق.
پور رستمی، حامد؛ «وجوه و توسعه معنایی آیات قرآن در اندیشه علامه طباطبائی»؛ قرآنشناخت، ش8، زمستان 1390 ش.
ثعلبى، احمد بن محمد؛ الکشف و البیان عن تفسیر القرآن؛ به کوشش: ابو محمد بن عاشور، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1422 ق.
جرجانى، عبد القاهر بن عبد الرحمن؛ أسرار البلاغة فی علم البیان؛ به کوشش: عبد الحمید هنداوی، بیروت: دار الکتب العلمیة، بیتا.
جوادی آملی، عبدالله؛ تفسیرتسنیم؛ چ2، قم: مرکز نشر إسراء، 1379 ش (الف).
____________؛ تفسیر موضوعی قرآن کریم؛ قم: مرکز نشر إسراء، 1379 ش (ب).
حسینى شیرازی، سید محمد؛ تقریب القرآن إلى الاذهان؛ بیروت: دار العلوم، 1424 ق.
حسینى، سید ابوالقاسم؛ مبانى هنری قصههای قرآن؛ قم: دار الثقلین، 1378 ش.
حقی، اسماعیل بن مصطفی؛ تفسیر روح البیان؛ بیروت: دار الفکر، بىتا.
خسروپناه، عبدالحسین؛ کلام جدید؛ قم: نشر مرکز مطالعات و پژوهشهای فرهنگی حوزه علمیه، 1379 ش.
خطیب، عبدالکریم؛ القصص القرآنی فی منطوقه و مفهومه؛ بیروت، دار المعرفة، بیتا.
خلف الله، محمد أحمد؛ الفن القصصی فى القرآن الکریم؛ به کوشش: خلیل عبدالکریم، لندن: مؤسسة الإنتشار العربی، 1420 ق.
خمینی، روح الله؛ آداب الصلاة؛ تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى (ره)، 1372 ش.
خمینى، سید مصطفی؛ تفسیر القرآن الکریم؛ تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى (ره)، 1376 ش.
خوئی، سید ابوالقاسم؛ البیان فی تفسیر القرآن؛ قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی(ره)، بیتا.
رشتى، حبیبالله بن محمدعلی؛ بدائع الافکار؛ قم: مؤسسة آل البیت (ع)، بیتا.
رشید رضا، محمد؛ تفسیر المنار؛ تدوین دروسِ محمد عبده، چ2، بیروت: دار المعرفة، بیتا.
رضایی اصفهانی، محمدعلی؛ پژوهشی در اعجاز علمی قرآن؛ چ3، رشت: کتاب مبین، 1381 ش.
زحیلی، وهبة بن مصطفی؛ المنیر فى العقیدة و الشریعة و المنهج، چ2، بیروت: دار الفکر المعاصر، 1418 ق.
زمخشری، محمود بن عمر؛ الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل؛ چ3، بیروت: دار الکتاب العربی، 1407 ق.
زوزنی، حسین بن أحمد؛ شرح المعلقات السبع؛ به کوشش: یوسف علی بدیوی، بیروت: دار ابن کثیر، 1410 ق.
سبحانی، جعفر؛ بررسی علمی داروینیسم یا تحول انواع؛ چ3، قم: مؤسسه امام صادق (ع)، 1386 ش.
________؛ تهذیب الاصول؛ قم: دار الفکر، 1382 ش.
سبزواری نجفی، محمد بن حبیب الله؛ إرشاد الاذهان إلى تفسیر القرآن؛ بیروت: دار التعارف للمطبوعات، 1419 ق.
سعیدی روشن، محمدباقر؛ تحلیل زبان قرآن و روششناسی فهم آن؛ قم: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و پژوهشکده حوزه و دانشگاه، 1383 ش.
سلطانعلیشاه، سلطان محمد بن حیدر؛ بیان السعادة فى مقامات العبادة؛ چ2، تهران: دانشگاه تهران، 1344 ش.
سید مرتضی، علی بن حسین؛ الامالی فی التفسیر و الحدیث و الادب؛ به کوشش: سید محمد بدر الدین نعسانی حلبی، قم: منشورات مکتبة آیة الله العظمی مرعشی نجفی، 1403 ق.
شرف الدین، عبد الحسین؛ رؤیة الله و فلسفة المیثاق و الولایة؛ تهران: لوح محفوظ، 1381 ش.