دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 1 2 2011 06 22 A Semantic Survey on the Meaning of Imam in the Verse of Quran about the Imamate of Prophet Abraham بررسی معناشناسی واژة امام، در آیة امامت حضرت ابراهیم (بقره/ 124) 7 30 469 FA فتح الله نجارزادگان استاد دانشگاه تهران Journal Article 2015 02 16 There is a wide difference between both Shiite and sunni interpreters in interpretation of the verse of Imamate of Prophet Abraham (2/124). The differences in interpretation of this verse have been expanded by theological debates and consequently it has made the semantic of the word "Imam" difficult. The present essay mentions those theories on the meaning of Imam and refers to the sources which rejected the theories. On the other hand the essay proposes the meaning of "leadership with the necessity of following and obeying deliberately" for the word "Imam" and tries to base the view on the verses, Hadiths and contextual analysis. مفسّران فریقین، دربارة معناى امامت، در آیة امامت حضرت ابراهیم (بقره/ 124) اختلاف نظر جدّى دارند. این اختلاف‌ها با مباحث کلامى آمیخته شده و دامنة موضوع را فراختر کرده و به همین دلیل، اصطلاح شناسى امام در قرآن را دشوار ساخته است. در این مقاله، در ناحیة سلب، تنها به ذکر نظریه‌هایى که دربارة معناى امامت در آیة مذکور مطرح هستند، بسنده کرده و به منابعى که آنها را مورد مناقشه قرار داده و ابطال کرده‌اند، اشاره شده است. سپس، در ناحیه ایجاب، معناى «پیشوایی با وجوب پیروى و اطاعت مستقل» براى معنای اصطلاحی «امام» پیشنهاد و بر سه پایه تحلیل مفهومى امام، استناد به آیات و تمسّک به روایات، مدلَّل گشته است.

https://kq.meybod.ac.ir/article_469_dc6a6489640ca02b0d42dabeb8e46bb7.pdf

دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 1 2 2011 06 22 Interpretations of the Verse "Maraj al-Bahrain" تفسیر تاریخی آیة مرج البحرین 31 52 470 FA جعفر نکونام دانشیار دانشگاه قم Journal Article 2015 02 16 If we study the images of Arab of the Prophet, we can understand the ambiguous verses of the Quran. Nineteenth verse of Sura Al-rhman is one of them. It says: He merged the two seas, meeting each other. There is a barrier between them which they do not overstep. From them emerge the pearl and the coral. His are the sailing ships on the sea. In these verses the Arab is addressed and it has been said: you can extract decorate fresh meat from this sea and ship in it. The only sweet river in Arabian Peninsula that pours permanently to sea is Arvand that pours to the Persian Gulf. At the beginning of Islam from Basra region to Oman has been called "Bahrain". The archipelago of Bahrain is coral and the pearl of Bahrain is known and marjan is a Persian word. These signs confirm that the meaning of "Bahrain" in the Quran is the same region.. مراجعه به معهودات عرب عصر نزول و تفسیر آیات قرآن بر پایه آنها، پرده از مراد الهی در آیات مجمل بر می‌دارد. یکی از آن آیات، آیه 19 سوره الرحمن است که در این مقاله، از آن به آیه «مرج البحرین» تعبیر می‌شود. در این آیه و آیات مشابه، از دو دریایی سخن رفته است که به هم تلاقی می‌کنند، امّا بر هم غلبه پیدا نمی‌کنند. یکی از آنها شیرین و گوارا (فرات) و دیگری شور و تلخ است و از آنها مروارید و مرجان استخراج می‌شود و در آن کشتی‌رانی صورت می‌گیرد. در این آیات، خطاب به عرب عصر نزول گفته شده است که شما از این دریا، حلیه (مرواید و مرجان) و گوشت تازه (ماهی) استخراج می‌کنید و در آن به کشتی‌رانی برای کسب روزی می‌پردازید. تنها دریای شیرینی که در جزیرة العرب به صورت دایمی ‌به دریا می‌ریزد، دریای اروند(شط العرب) است که از به هم پیوستن دو رود دجله و فرات و سپس کارون تشکیل می‌شود و در کرانه بصره به خلیج فارس می‌ریزد. از صدر اسلام نام «بحرین» بر منطقه بصره تا عمان اطلاق می‌شده است. مجمع الجزایر بحرین مرجانی و مروارید بحرین معروف است. مرجان هم واژه‌ای فارسی است. این قرائن در کنار هم مؤیّد این است که مراد از «بحرین» یاد شده در آیات قرآن همین منطقه است.

https://kq.meybod.ac.ir/article_470_26337353b7962f533d78c762373b3318.pdf

دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 1 2 2011 06 22 The Impact of Quran on Arabic Language تأثیر قرآن بر لغت و زبان عربی 53 78 471 FA علی محمد میرجلیلی استادیار دانشگاه یزد 0000-0003-2021-9360 Journal Article 2015 02 16 The revelation of the holy Quran at the beginning of Islam (13 B.H. to 11 A.H.) had effects on the human society as a whole and especially on the Arabic regions in cultural, social, political and military aspects. Among these affects the affect of Quran on Arabic language can be named. In this essay, Five categories of the affects of the Quran on Arabic language are discussed including: Giving superiority to Quraish dialect and weakening the other ones, introducing new social, military, political subjects and soon causing the use of some new meanings for the words as a result, permanence of Arabic language and its improvement and finally, the appearance of many scientific sources in different fields of linguistics such as etymology, syntax, vocabulary as well as rhetoric's. نزول قرآن کریم، تأثیرهای فراوانی بر جامعه بشری و به ویژه بر مناطق عربی از نظر فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، نظامی و... بر جای گذاشت. یکی از آن‌ها، تأثیر قرآن بر زبان عربی است. در این مقاله، پنج مورد از تأثیرهای قرآن بر زبان عربی مورد بررسی قرار می‌گیرد که عبارت است از: - تنسیق زبان عربی و اتّحاد لهجه‌های مختلف آن با ترویج و تسلیط لهجة قبیلة قریش و در انزوا قرار دادن لهجه‌های قبایل دیگر. - طرح مباحث جدید اجتماعی، نظامی، سیاسی و… و به تبع آن پیدایش معانی جدید برای واژه‌ها. - پیدایش جمله‌ها و عبارت‌های جدید. - بقای زبان عربی و حفظ آن از نابودی و گسترش آن. - تدوین منابع فراوان در زمینه زبان شناسی عربی، اعم از صرف، نحو، لغت، بلاغت و غیره.

https://kq.meybod.ac.ir/article_471_8e6b42f1644ecb1327dc03ab345e618b.pdf

دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 1 2 2011 06 22 قرآن و راهکارهای معنوی جهت تأمین بهداشت روانی انسان‌ها 79 98 472 FA محمدرضا نورمحمدی استادیار گروه معارف اسلامی و عضو کمیته تحقیقات طب اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد فرشته راستی بروجنی کارشناس ارشد جامعه شناسی، دبیر کمیته تحقیقات طب اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد الهام مردان پور شهرکردی کارشناس پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد Journal Article 2015 02 16 سلامت، در فرهنگ متعالی اسلام، به عنوان یک ارزش مطرح شده و شفابخشی قرآن و راهکارهایی که برای مقابله با فشارهای روحی و تأمین بهداشت روانی انسان بیان کرده، مورد توجّه بسیاری از پژوهشگران بهداشت روانی قرار گرفته است.از این رو، این پژوهش با هدف استخراج آیاتی که در زمینه عرضة راهکارهای معنوی، جهت تأمین بهداشت روانی انسانها در قرآن وجود دارد، انجام گردید. راهکارهای معنوی استخراج شده از آیات قرآن، در چهار محور قابل دسته‌بندی هستند که عبارتند از: 1.‌ راهکارهای معرفتی(وحدت شخصیّت انسان، نقش ایمان، ممنوعیّت یأس و نااُمیدی، هدفمندی و معناداری زندگی، اصل قضا و قدر و تصادفی نبودن رویدادها، اعتقاد به معاد، نگاه مثبت به مرگ و توکّل)؛ 2.‌ راهکارهای رفتاری)ارتباط با منبع قدرت معنوی، قوانین بازدارنده و قوانین کنترل کننده شهوت)؛ 3.‌ راهکارهای اجتماعی(حمایت اقتصادی از اقشار آسیب پذیر، حمایت از یتیمان، حمایت اقتصادی و روانی از بیماران روانی و عقب ماندگان ذهنی و حُسن ظن به مردم)؛ 4. راهکارهای عاطفی(محبّت به والدین، صله رحم، سفارش به صبر و توبه).

https://kq.meybod.ac.ir/article_472_ef575e8837d065a1683c022d2077d342.pdf

دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 1 2 2011 06 22 A Study on Types of Function of Context in Removing Ambiguity from Quranic Verses گونه‌شناسی کارکرد سیاق در رفع ابهام از ظاهر آیات 99 124 473 FA ولی الله نقی پورفر استادیار دانشگاه قم رضا حاج خلیلی دانشجوی دکتری دانشکده اصول‌الدین قم Journal Article 2015 02 16 Siāq (context) – the framework and space in which the divine message has emerged – has a fundamental function in removing ambiguity from Quranic verses. The function of siāq is based on the fundamental principles of unity in form and lack of contradiction in Quranic verses. If the conditions for this function – unity in subject and unity in the direction of the subject – are provided, the jointed and disjointed symmetrical pieces of discourse pave the way for the emergence of siāq. When ambiguity emerges in discourse, either there is a symmetrical piece for removing it or there is not such a symmetrical piece. If there is a symmetrical piece, it is either jointed or disjointed. The jointed symmetrical piece is either internal or external. The internal one is either verbal or intellecthal. The external one either precedes or follows discourse. The disjointed symmetrical piece exists either in that particular Sura or in other Suras. The present article has explicated the symmetrical pieces of discourse and presented a definition of siāq drawing up the two fundamental principles of unity in form and lack of contradiction. Then, it pointed out the symmetrical pieces of discourse introducing the conditions for the function and efficiency of siāq. The present article discussed and examined the scope of the function of siāq using a new procedure. The following are the five aspects of the scope of the function of siāq: 1. Jointed symmetrical piece, supporting the external meaning; 2. Jointed symmetrical piece, contrary to the external meaning; 3. Disjointed symmetrical piece, supporting the external meaning; 4. Disjointed symmetrical piece, contrary to the external meaning; 5. Lack of a symmetrical piece. سیاق، به عنوان چارچوب و فضایی که پیام الهی در آن صورت یافته، در رفع ابهام از ظاهر آیات، کارکرد اساسی دارد. کارکرد سیاق، بر اصول بنیادی وحدت پیکر و عدم تعارض آیات قرآن استوار است. در صورت فراهم بودن شرایط کارکرد (وحدت موضوع و وحدت جهت موضوع)، قرینه‌های متّصل و منفصل کلام بستر ظهور سیاق قرار می‌گیرند. با ظهور ابهام در کلام، یا قرینه‌ای دالِّ بر رفع آن وجود دارد و یا ندارد. در صورت وجود، یا متّصل است و یا منفصل. متّصل یا درونی است و یا بیرونی. درونی یا لفظی است و یا لُبّی. و بیرونی یا قبل از کلام قرار دارد و یا بعد از آن. منفصل یا در همان سوره است و یا در سُوَر دیگر. با این مبنا در مقالة حاضر، پس از بیان دو اصل بنیادی وحدت پیکر و عدم تعارض آیات، به تبیین قرائن کلام پرداخته و با این مبانی تعریف سیاق ارائه گردیده است. سپس، شرایط کارکرد سیاق را معرّفی و محدودة کارکرد آن را با طرحی نوین، در پنج گونه به بحث و بررسی نشسته‌ایم: 1- قرینة پیوسته، مؤیّد معنای ظاهر؛ 2- قرینة پیوسته، خلاف معنای ظاهر؛ 3- قرینة گسسته، مؤیّد معنای ظاهر؛ 4- قرینة گسسته، خلاف معنای ظاهر؛ 5- عدم وجود قرینه.

https://kq.meybod.ac.ir/article_473_2050e03ca119580f74cca14cc6e97462.pdf

دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 1 2 2011 06 22 A Survey on the Nature of Interior (Batin) of Quran جستاری در ماهیّت باطن قرآن 125 146 474 FA محمدباقر سعیدی روشن دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه Journal Article 2015 02 16 The fact that Quran has different layers of exterior and interior meaning is a basic fact in interpretation of Quran. But that from interior meaning of Quran what should be meant is an important step in semantic of the Quran. There are several questions which are of importance here: what is the real meaning of Batin of Quran and to ascertain that whether Batin is the mere implication of the word of it is a type of non literal meaning i.e. a conceptual one. Furthermore there is the question that whether the Batin is what the creator of the text have intended in the past (when he created the text) or it is a kind of attitude which the one who read the text of the Quran will catch it. There is also the question that whether the Batin can be understood by all those who read Quran. In the present essay we will discuss these questions. برخورداری قرآن از مراتب متعدّدِ معنای ظاهری و باطنی، از مبانی پذیرفته شده و تأثیرگذار در تفسیر و تأویل قرآن است. امّا رازگشایی از ماهیّت باطن و حلّ این معما که باطن کدام سنخ از معناست، می‌تواند گامی اثربخش در فرایندِ معنی شناسی قرآن کریم باشد. بررسی معنا و حقیقت باطن قرآن و ارزیابی این جنبه که آیا باطن، مدلول لفظی است یا سنخی از معنای غیر لفظی؟ یا آن که اساساً، باطن را مراتب و لایه‌هایی است که برخی مراتب آن، از سنخ مدلول لفظی و مراتب دیگر آن، هویّت غیر لفظی باشد. علاوه بر این، تأمّل در این موضوع که معانی باطنی، مقصود گوینده است یا رهیافتی است که خواننده در پرتو نگریستن به قرآن بدان دست می‌یابد و همچنین بررسی امکان فهم همگانی معانی باطنی قرآن و حدود و شرایط آن از جمله مباحثی است که در این پژوهش به آنها پرداخته می‌شود.

https://kq.meybod.ac.ir/article_474_25ddc0f8c9d3e22e03d3076f98d83cb2.pdf

دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 1 2 2011 06 22 Reconsideration of the Reliability of Muhammad Ibn Senān بازکاوی اعتبار رجالی محمّد بن سنان 147 170 475 FA مرتضی عرب دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی حسن نقی زاده دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی Journal Article 2015 02 16 Muhammad ibn Sanān (d. 220) is one of the transmitters of the Shi'a hadith. In spite of the fact that his name is found in more than 800 chains of authority of transmission, there is a great debate about his validity between the Imami scholars. In this research we focus on the accounts given about him by al-ridjal scholars. We have also tried to recognize the reliability of the aforementioned transmitter, using the rivayat(Hadiths) he has transmited. Finally, based on the presented clues and types of the rivayat he has transmitted his reliability is entailed. This article associates his weakness to his tendency to extremism in the part of his life, as well as the type of rivayat he has transmitted, and the misuse of the extremists from him. از جمله راویان احادیث شیعه، محمّد بن سنان(م. 220ق) است که به رغم قرار گرفتن وی، در سلسله سند روایاتی که تعداد آن‌ها از هشتصد مورد فراتر رفته است، در اعتبار او میان علمای امامیّه اختلاف شدیدی روی داده است. این پژوهش، به نقل و بررسی گفتار عالمان رجالی در این رابطه پرداخته و کوشیده است تا از طریق بررسی احادیث مستند به راوی مذکور، شناخت دقیق‌تری از احوال وی به دست دهد. مقاله، در پایان با توجّه به جمع بندی دیدگاه‌ها و نیز ماهیّت روایت‌های محمّد بن سنان، به وثاقت وی ملتزم گردیده و تضعیف این راوی را با تمایل او به غلو، در برههای از حیاتش، نوع روایت‌های او و نیز، سوء استفادۀ غالیان از این راوی، مرتبط میداند.

https://kq.meybod.ac.ir/article_475_5ef0b4eba35ab2d6180b0bca7e46b6f9.pdf

دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 1 2 2011 06 22 A View on Differences in Shikh al-Sadouq's Writing Hadith نگرشی به فراز و فرود کارنامه حدیث نگاری شیخ صدوق 171 196 476 FA مهدی جلالی دیار دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2015 02 16 Shaikh al-Sadouq, a great Shiite figure in Hadith, was born in 4th century. While prominent in shiism as the head of transmitters, he is considered as an early transmitter who has narrated a great mass of Hadiths and has studying them deliberately. He is who that has made the hadiths explained and has ascertained the facets of traditions in terms of being firm or weak. Sadouq is also a transmitter who has categorized the hadiths in different types. In these aspects the work of Sadouq can be considered as osoulioon of Shiite scholars who has been of great subtlety in their works. Nevertheless sheikh al-Sadouq in part of his works has a different attitude. Indeed he has not been of this kind of subtlety in all of his works. Therefore it can be said that Sadouq was not the same in his works and sometimes he is not so deep in presenting the subjects. The present essay tries to prove that Sadouq's deep deliberation is to be found in subjects related to Hadith as Rijal, rejection and modifying the hadith (Jarh and Tadil), understanding and comprehension of Hadith (fiqh al-Hadith), interpretation and hermeneutics of Hadith. The attitude of Sadouq in these fields is a positive one and with contemplation and concentration. This is while sadouq's low quality of works is dealing with these same fields but he is not as deep as he was in former parts. It can be said that he is less accurate and deliberately. It is said that he is here more as Akhbaarioon (the transmitters who pay attention to the exterior form of hadiths), in particular those resent Akhbarioon. شیخ صدوق (381ق)، شخصیّت نامدار حدیثی شیعه، در سده چهارم هجری است. او که در شیعه، به عنوان رئیس المحدّثین شناخته می‌شود، از اخباریان متقدّمی است که در عرصه حدیث، به شکل گسترده‌ای وارد شده و ضمن گزارش حجم عظیمی از روایات فریقین - به ویژه روایات شیعه – اغلب، به بررسی محقّقانه و عالمانه آنها پرداخته و ضمن برنمودن نقاط قوّت و ضعف احادیث و اخبار، به شرح و تبیین آنها در زمینه‌ای گسترده و ذیل موضوعاتی متنوّع مبادرت ورزیده است. در این رویکرد، موضع شیخ صدوق به مواضع اصول گرایان شیعه نزدیک است. با وجود این، او در جایگاه‌هایی از آثار خود، از این امور مهم غافل مانده و با روایات برخوردی سطحی کرده است. بنابراین، کارنامة علمی شیخ صدوق در عرصه تعامل با احادیث، یکنواخت نیست؛ بلکه فراز و فرود دارد. فراز کارنامه او مزایای بسیاری دارد که طیف وسیعی از مسائل مرتبط با حدیث مانند: رجال، جرح و تعدیل، درایه و فقه الحدیث، تفسیر و تأویل احادیث را شامل می‌گردد و رویکرد شیخ صدوق به این مسائل، ایجابی توأم با اهتمام و توجّه است. از سوی دیگر، فرود کارنامه صدوق است که آن نیز عموماً با همین مسائل مرتبط است، لیکن با کمیّت کمتر و طیف محدودتر؛ و رویکرد شیخ صدوق به آن، سلبیِ توأم با عدم اهتمام و توجّه است. در این رویکرد، موضع او به مواضع اخباریان - به خصوص اخباریان متأخّر شیعه - نزدیک می‌شود.

https://kq.meybod.ac.ir/article_476_598b3e71ec378bd83e0a727608b5db01.pdf