دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 16 1 2026 03 21 The Qur’anic Discourse on the Narrative of Origination and Creation: A Linguistic Study بیان قرآن در روایت پیدایش و آفرینش پژوهشی زبانی 121 137 3782 10.30512/kq.2025.20907.3788 FA نفیسه مدیرروستا کارشناس ارشد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0006-6496-2032 ابوالفضل خوش منش دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0001-9920-2419 Journal Article 2023 11 23 <span>One of the subjects to which God has exhorted His servants is reflection and deep contemplation on the stages of origination and creation. The Holy Qur’an is a book of guidance; therefore, it sometimes addresses a single subject across different verses, highlighting a particular dimension of that subject in each verse, such that at times the lexical expressions employed are identical. To uncover the semantic interconnectedness of Qur’anic verses, attention to shared themes and a comprehensive consideration of the corresponding verses appear essential. One of the primary criteria for identifying semantic relationships among Qur’anic verses is the examination of their lexical connections and the analysis of how specific terms are employed within the Qur’an itself. This is because, in many cases, the intended meaning of a word can be discerned through its contextual usage. The Holy Qur’an addresses the process of creation and origination through a coherent network of specialized vocabulary, each term referring to a specific type or stage of creation. In the Qur’anic discourse, verses related to origination are presented in a dispersed manner across different surahs. The concept of creation is intricately linked to the subtle notion of “breathing” through roots such as nafs, nafḳh, nasmāh, nafth, and nafḥ. The roots zarʿ and ḥarth, as well as nabat, express the processes of sowing and growth within creation, while notions of dispersion and dissemination in a state of minuteness or smallness are derived from the roots dhurriyyah, dharr, dhurw, and dharaʾa. Employing a descriptive-analytical method and conducted through the semantic analysis and etymological investigation of vocabulary related to creation in the Qur’an, the present study seeks to elucidate the Qur’anic approach to creation and to examine the stages of origination and Creation.</span> <strong><span lang="FA">هدف</span></strong><span lang="FA">: یکی از موضوعاتی که خداوند به بندگان توصیه کرده، تفکّر و تعمّق در مراحل پیدایش و آفرینش است‌. قرآن‌کریم، کتاب هدایت است و از این‌رو، گاهی یک موضوع را در ضمن آیاتی دیگر بیان می‌کند و در هر آیه بُعدی از ابعاد آن را مورد توجه قرار می‌دهد، به گونه‌ای که گاهی الفاظِ موضوع‌ها با همدیگر یکسان است‌. در کشف پیوند معنایی آیات قرآن، توجه به موضوعات یکسان و ملاحظه جمعی آیات مرتبط، امری ضروری به نظر می‌رسد‌.</span> <strong><span lang="FA">روش پژوهش</span></strong><span lang="FA">: این پژوهش کوشیده است با روشی توصیفی ـ تحلیلی و از طریق واکاوی و ریشه‌شناسی واژگان مرتبط با بحث آفرینش در قرآن، به تبیین رویکرد آنها و بررسی مراحل آفرینش و پیدایش بپردازد.</span> <strong><span lang="FA">یافته‌ها</span></strong><span lang="FA">: در بیان قرآن، آیات مرتبط با پیدایش، به صورت پراکنده در سوره‌های مختلف بیان شده است. خلقت در امری لطیف در مفهوم دمیدن با ریشه‌های «نفس»، «نفخ» و «نسمه»، «نفث»، «نفح» گره می‌خورد. «زرع» و «حرث»، «نبت» جریان بذر افشانی و رویاندن در امر خلقت را بیان می‌کنند و مفهوم پراکندگی و انتشار در حال خردی و کوچکی از ریشه‌های «ذریه»، «ذرر»، «ذرو» و «ذرء» دریافت می‌شود.</span> <strong><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه‌گیری</span></strong><span dir="RTL" lang="FA">: یکی از معیارهای ابتدایی در کشف ارتباط معنایی آیات قرآن‌، پیوند واژگانی آیات و بررسی موارد استعمال آن‌ها درخود قرآن‌ است؛ زیرا در بسیاری از موارد با توجه به سیاق، می‌توان پی‌برد که یک واژه در چه معنایی به کار رفته است‌. قرآن کریم به امر آفرینش و پیدایش، در قالب شبکه‌ای منسجم از واژگانی خاص پرداخته است که هر کدام به نوع و مرحله‌‌ای از خلقت اشاره دارند.</span> https://kq.meybod.ac.ir/article_3782_f87e955fd6b89f8963b6934beb077d6e.pdf