دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 15 2 2025 09 23 A Novel reading of the disjointed narrative in Quranic stories based on the dating of the surahs خوانشی نو از روایتگری گسسته داستان های قرآنی با تکیه بر تاریخ گذاری 21 39 3771 10.30512/kq.2024.21565.3913 FA زهرا کلباسی استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2024 06 24 The reason for the scattering of long stories of the prophets in different surahs as well as the short and scattered references to different stories in many surahs on the other hand, is always a question for the audience of the Quran. Even though the Prophet's audience is familiar with the stories mentioned in the Qur'an, it has not raised new and unprecedented issues. Yet, the continuous narration of a story similar to the one narrated in Surah Yusuf is more attractive and fluent for the audience, whether the readers are aware of that story or not. In this research, an attempt has been made to provide a new analysis of the lessons hidden in the story fragments scattered in different surahs by using the dating method. For this purpose, two models are used. The first is the long story of Prophet Moses in Meccan and Madani surahs, and the second is the stories narrated in Ankabut surah, which are reread according to the date of revelation of the surahs and their relation with the requirements. The socio-politics of the Prophet's time is investigated too. In the following, the mutual influence of stories in estimating the dating of a surah is investigated and, as a model, the role of four stories in Surah al-Ma'idah in determining the time of revelation of that surah is tested. <strong>هدف</strong>: چرایی پراکندگی داستان‌های طولانی پیامبران در سوره‌های مختلف از یک سو و اشاره‌های کوتاه و پراکنده به داستان‌های مختلف در بسیاری از سوره‌ها از سوی دیگر، همواره برای مخاطبان قرآن پرسش برانگیز است؛ زیرا اگرچه مخاطبان پیامبر، پیش از نزول وحی از طریق ارتباط با اهل کتاب و زندگی در عربستان که زیستگاه برخی از پیامبران الهی بوده، با داستان‌های مطرح در قرآن آشنا بودند و خداوند به منظور عبرت‌آموزی به قطعات داستانی مختلف اشاره نموده و قصه‌های نوین و بی‌سابقه‌ای مطرح نکرده است؛ ولی همچنان نقل پیوستۀ یک داستان شبیه آنچه در سورۀ یوسف نقل شده، برای مخاطبان ـ اعم از آنکه از آن داستان مطلع باشند یا نباشند‌ ‌ـ جذاب‌تر و روان‌تر است.<br /><strong>روش پژوهش</strong>: این پژوهش بر آن است تا با کاربست روش تاریخ‌گذاری، به پاسخ‌هایی نوین دربارۀ حکمت گسستگی‌های داستان‌های قرآنی دست یابد. ازاین‌رو، با دو الگوی متفاوت، داستان‌هایی که یکی پر تکرار و طولانی است و دومی داستان‌هایی کوتاه و اشاره‌ای که به صورت پیوسته در یک سوره نقل شده و هر کدام به فراز کوتاهی از زندگی یک پیامبر اشاره کرده، با روش تاریخ‌گذاری مورد بررسی قرار می‌گیرد. هدف از این بررسی کشف رابطۀ احتمالیِ متقابل تاریخ‌گذاری و قصه‌های قرآنی است.<br /><strong>یافته‌ها</strong>: با توجه به اینکه براساس گزارش منابع اسلامی و پیشااسلامی آشنایی مردمان حجاز با داستان‌های قرآنی قبل از نزول قرآن حتمی است، هدف از نزول هر فقره داستان، کمک به هدف هر سوره است. هدف هر سوره نیز متناسب با اقتضائات زمان نزول آن سوره (که پیامبر در کدام مرحله از دعوت خویش بوده است)، تعیین می‌شود.<br /><strong>نتیجه‌گیری</strong>: با توجه به اینکه داستان‌های قرآنی با توجه به تاریخ نزول هر سوره نازل شده و با کشف تاریخ‌گذاری یک سوره می‌توان به هدف از نزول داستان‌های آن سوره دست یافت؛ می‌توان با برقراری یک رابطۀ متقابل، در سوره‌هایی که تاریخ نزول آنها مبهم است، از وجه مشترک داستان‌های آن سوره، در صورت وجود، به عنوان یک قرینه برای تاریخ‌گذاری سوره استفاده کرد. https://kq.meybod.ac.ir/article_3771_201e5bacd665709851b77148e225b332.pdf