دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 15 1 2025 03 21 A study of the hadith scholars of the Wasit school of hadith: A case Study of Abu Taleb Anbari بررسی محدثان حوزه حدیثی واسط: مطالعه موردی ابوطالب انباری 279 295 3758 10.30512/kq.2024.20843.3778 FA فاطمه ژیان استادیار گروه علوم قران و حدیث دانشگاه حضرت معصومه س، قم، ایران. 0000-0001-5352-4818 Journal Article 2023 11 08 Establishing the reliability of narrations is inextricably linked to assessing the credibility of the source(s) from which the narration originates and examining the chain of references to the book back to its author. Consequently, hadith scholars recorded their references to books in the introduction, preface, or bibliography of those books. Abu Taleb Anbari is one such narrator whose name appears in the references of a significant number of hadith sources. Therefore, examining his character is crucial to determining the credibility of these books. Given the differences of opinions and doubts of biographers regarding his level of truthfulness and religious affiliation, this research examines the accuracy of various opinions about this person, using a descriptive-analytical method, collecting data, and considering his environment and place of education. Studies suggest that the characteristics of the Wasit region, Anbari's scholarly homeland, can help to resolve certain ambiguities. While Anbari was influenced by the Waqifi school for a while due to his place of residence, he converted to the Imamiyyeh school towards the end of his life. Not only is he truthful, but most of his teachers are reliable in transmitting hadiths as well <strong>هدف:</strong> توجه به اسناد روایات و بررسی حال روات، در دوران‌های اخیر رو به فزونی نهاده‌، اما همواره توجه به منبع معتبر، یکی از راه‌های دستیابی به روایات قابل اعتماد محسوب شده ‌است. یکی از افرادی که در اسناد تعداد قابل ملاحظه‌ای از کتب روایی و خصوصاً، در اسناد موجود در فهرست شیخ طوسی و نجاشی به چشم می‌خورد، «ابو طالب عبیدالله بن ابی‌زید انباری» است. ازاین‌رو، به دست‌آوردن میزان وثاقت و روشن‌شدن مذهب او در احراز اعتبار یا بی‌اعتباری بسیاری از کتب روایی و به تبع آن، روایات مندرج در آنها اثرگذار است.<br /><strong>روش پژوهش:</strong> این پژوهش با روش تطبیقی- تحلیلی و با استفاده از فیش‌برداری از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است تا به این مهم پاسخ دهد که آیا ابوطالب انباری، از وثاقت لازم برخوردار بوده ‌است تا بتوان به کتب منتقل شده از طریق او اعتماد کرد یا خیر؟<br /><strong>یافته‌ها:</strong> در مورد مذهب انباری، اختلاف‌های قابل ملاحظه‌ای به چشم می‌خورد و چه‌بسا، یکی از عوامل بروز این اختلاف اقوال را بتوان در کمتر شناخته‌بودن حوزه حدیثی واسط که موطن علمی انباری محسوب می‌شود، جستجو کرد. گفته شده که اکثریت ساکنان شهر واسط را سنی‌‌مذهبان تشکیل می‌دادند. البته، فرقه‌هایی از شیعیان از جمله واقفیان، اسماعیلیان و زیدیان، به عنوان اقلیت مذهبی، در این شهر حضور فعال داشتند. مذهب انباری را ناووسی، بابوشی، غالی، زیدی، واقفی و امامی گزارش کرده‌اند. در مورد انتساب او به ناووسیان یا بابوشیان باید گفت که اساساً در پیدایش و شکل‌گیری چنین فرقه‌ای، تردید وجود دارد. شواهدی وجود دارد که غالی‌بودن او را منتفی می داند و در زمان انباری گزارشی از وجود زیدیان در منطقه واسط وجود ندارد. نجاشی با آوردن تعبیر «ثقة فی الحدیث عالم به» ضمن گوشزد نمودن علم او به احادیث، او را توثیق کرده،‌ اما شیخ طوسی در رجالش او را ضعیف خوانده‌ است.<br /><strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج پژوهش نشان می‌دهد که انباری دارای دو دوره از حیات مذهبی بوده و یقیناً در اواخر عمرش، امامی‌مذهب شده است. به نظر می‌رسد که او ابتدا واقفی‌مذهب بوده است؛ اما هنگامی که به مذهب امامیه درآمد و مجال بروز مذهب خود را در واسط نیافت، به بغداد مهاجرت کرد. شواهد متعدد، نشان از وثاقت و قابل اعتمادبودن ابوطالب انباری دارد. https://kq.meybod.ac.ir/article_3758_3df07fdae1ab273a967aaa1d355b8bb6.pdf