دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 مقالات آماده انتشار 2025 06 17 Analyzing the semantic components of "speed" in the Holy Quran based on conceptual relationships تحلیل مؤلفه‌های معنایی «سرعت» در قرآن کریم با تکیه بر روابط مفهومی 3744 10.30512/kq.2024.21956.3933 FA رحمان عشریه عضوهیأت علمی دانشگاه علوم ومعارف قرآن کریم 0000-0001-5558-3221 سیدمحمد نقیب دانشیاردانشگاه علوم و معارف قرآن کریم 0000-0002-2213-0178 سیدعبدالرسول حسینی زاده دانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم 0000-0002-7015-7623 محمد علی خرمی دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم ومعارف قرآن کریم 0009-0000-3856-8396 Journal Article 2024 08 02 One of the effective methods in understanding the teachings of the Holy Quran is the careful analysis of words and their semantic distinctions. The present article, using a descriptive-analytical method and collecting information in a library manner, has examined the semantic distinctions of words related to the concept of speed in the Holy Quran. At this stage, by placing the word "speed" at the focal point of this area, some words that have the most common components with this word in the Quran have been introduced and compared with each other. Words such as: صبغ, إهراع, افضاح, إیفاض, بدار, زفّ, جعله, نَسل, إیهتاع, and فور. The results of the research indicate that the word "sabqat" is a rush to overtake others in competition. "Ahra'" is a rush with anxiety and psychological pressure. "إیفاض" is pushing with speed, but without anxiety. "إیفاض" is a fast movement and doing something with haste and haste. "بدار" is speed in movements and apparent actions. "Zaff" is the haste in moving with care and thought. "Hurry" is the act of doing something ahead of schedule. "Nasl" is the haste in leaving. "Ihta'" is the haste in doing something ahead of schedule with fear and worry. "Four" is the natural speed and acceleration without hesitation. یکی از روش‌های مؤثر در فهم معارف قرآن کریم، تحلیل دقیق واژگان و تمایزات معنایی آنهاست. نوشتار حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای، به بررسی تمایزات معنایی واژگان مرتبط با مفهوم سرعت در قرآن کریم پرداخته است در این مرحله با محور قرار دادن واژه «سرعت» در نقطه کانونی این حوزه بعضی از کلماتی که بیشترین مولفه‌های مشترک با این واژه را در قرآن داشته‌اند معرفی و با یکدیگر بررسی تطبیقی شده‌اند. واژگانی همچون: سبق، إهراع، افاضه، إیفاض، بدار، زفّ، عجله، نَسل، إهطاع و فور. نتایج تحقیق حاکی از آن است که واژه‏ی «سبقت» شتابی است برای پیشی‌گرفتن از دیگران در رقابت. «اهراع» شتابی است همراه با اضطراب و فشار روانی. «افاضه» سوق دادن همراه با شتاب، اما بدون اضطراب. «ایفاض» حرکت سریع و انجام کاری با شتاب و عجله. «بدار» سرعت در حرکات و اعمال ظاهری. «زفّ» شتاب در حرکت با دقت و تفکر. «عجله» اقدام کاری زودتر از موعد «نَسل» سرعت در خروج. «اهطاع» شتاب در انجام کاری پیش از موعد با ترس و نگرانی. «فور» سرعت و شتاب طبیعی بدون درنگ.