دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 16 1 2026 03 21 The Speech Pattern of Amir al-Mu'menin Ali (pbuh) towards the Khawarij before they Regretted Accepting Aarbitration الگوی گفتاری امیرالمومنین(ع) نسبت به خوارج پیش از پشیمانی خوارج از پذیرش حکمیّت 191 212 3741 10.30512/kq.2024.20977.3799 FA نصیبه السادات بحرالعلومی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران. 0009-0006-9550-2565 محمد عترت دوست دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. 0009-0006-9550-2565 بی بی سادات رضی بهابادی دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران. 0000-0003-3548-348X Journal Article 2024 03 10 Although numerous studies have been conducted so far on the actions and views of Imam Ali (pbuh) in confronting the Khawarij, analyzing his theological themes with the aim of “preventing the emergence of this sect” is still a research necessity. The main issue of the present article is to achieve the “speech pattern” of Imam Ali in the period before this movement was identified as “Kharijites<span dir="RTL" lang="FA">”</span>. This article, using the interdisciplinary method of “thematic content analysis”, seeks to provide a comprehensive understanding of this speech pattern by extracting and logically organizing his sayings. Accordingly, first, by citing Nahj al-Balagha and reliable historical sources, all of the Imam’s statements addressed to this movement were collected, from the first sparks of rebellion to accept arbitration until their initial repentance. In the next step, using the thematic content analysis method, the main and secondary themes of these sayings were extracted<span dir="RTL" lang="FA">.</span> The research findings, which are the result of examining eight sermons and conversations, were categorized into five general themes. Data analysis shows that 52% of the content of these themes focuses on informing the Khawarij about their strengths and weaknesses and explaining the alignment of true friends and enemies. The remaining %48 focuses on strengthening their combative insight, learning lessons to prevent repeated breaches of the treaty, and conditional agreement with some demands, with the aim of maximum absorption and reducing the consequences of their rebellion. The final five categories extracted from the qualitative tables actually outline the pattern of Imam Ali's guiding speech to prevent the formation of the Khawarij sect. <strong><span lang="FA">هدف</span></strong><span lang="FA">: هرچند تاکنون پژوهش‌های متعددی درباره اقدامات و دیدگاه‌های امام علی(ع) در مواجهه با خوارج سامان یافته است، اما واکاوی مضامین کلامی ایشان با هدف «ممانعت از ظهور این فرقه» همچنان از ضرورت‌های پژوهشی به شمار می‌رود. مسئله اصلی نوشتار حاضر دستیابی به «الگوی گفتاری» امام علی(ع) در مقطع زمانیِ پیش از تشخص یافتنِ این جریان تحت عنوان «خوارج» است. </span> <strong><span lang="FA">روش پژوهش</span></strong><span lang="FA">: این مقاله با بهره‌گیری از روش میان‌رشته‌ای «تحلیل محتوای مضمونی»، در پی آن است تا با استخراج و انتظام منطقی اقوال ایشان، فهمی جامع از این الگوی گفتاری ارائه دهد. بر این اساس، ابتدا با استناد به نهج‌البلاغه و منابع معتبر تاریخی، تمامی بیانات امام(ع) خطاب به این جریان، از نخستین جرقه‌های شورش برای پذیرش حکمیت تا پیش از ندامت اولیه آنان، گردآوری شد. در گام بعد، با استفاده از روش تحلیل محتوای مضمونی، مضامین اصلی و فرعی این اقوال استخراج گردید.</span> <strong><span lang="FA">یافته‌ها</span></strong><span lang="FA">: یافته‌های پژوهش که حاصل بررسی هشت خطبه و گفتگو است، در قالب پنج مضمون کلی دسته‌بندی شد. تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که ۵۲٪ از مفاد این مضامین بر آگاه‌سازی خوارج نسبت به نقاط قوت و ضعف و تبیین جبهه‌بندی دوستان و دشمنان حقیقی تمرکز دارد. ۴۸٪ باقی‌مانده نیز معطوف به تقویت بصیرت رزمی، عبرت‌آموزی برای پیشگیری از پیمان‌شکنی‌های مجدد و نیز موافقت مشروط با برخی مطالبات، با هدف جذب حداکثری و کاهش پیامدهای تمرد آنان است.</span> <strong><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه‌گیری</span></strong><span dir="RTL" lang="FA">: پنج مقوله نهایی استخراج شده از جداول کیفی، در واقع الگوی گفتار هدایتی امام علی(ع) برای ممانعت از شکل‌گیری فرقه خوارج را ترسیم می‌کنند.</span> https://kq.meybod.ac.ir/article_3741_63ce12dcf1ede17589befd56bb5281a5.pdf