دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 16 1 2026 03 21 Contextual Analysis of the Syntactic Coherence of “Holy Spirit” in the Holy Quran تحلیل سیاقی باهم‌آیی نحوی «روح القدس» در قرآن کریم 99 119 3740 10.30512/kq.2024.21825.3919 FA مازیار حقیقی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0009-0005-1599-8648 فاطمه قادری دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0001-9442-6421 وصال میمندی دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0002-6415-9585 بهنام فارسی دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0002-6415-9585 Journal Article 2024 07 02 <span>The term “the Holy Spirit” is repeated four times in the Holy Quran. It is found in the form of an addition with an adjective. One case is found as a formal addition. It can be concluded that syntactic combinations that have an additional relationship may have instantial commonalities, but they are different in terms of meaning. Therefore, the “the Holy Spirit” cases cannot be considered to be denotatively the same in the Quran<span dir="RTL" lang="FA">.</span></span> <span>By carefully examining the two verbs “ayyadna” and “nazzal” that come before “the Holy Spirit”, it can be inferred that both are used in the context of action. “Ayyadna” conveys the meaning of “multiplication” in the context of action and is transitive with the letter “ba”, which means ‘with the help of. The commentators have had various interpretations of the combination of “the Holy Spirit”, such as “Gabriel”, “the Spirit of God”, meaning Jesus (peace be upon him), “the Book of the Gospel”, and “one of the most excellent names of God<span dir="RTL" lang="FA">”.</span></span> <span>There are different views on the term “the Holy Spirit” in the context of companionship, but all of them impart no similar meanings to commentators. The only verse in which there is no disagreement among commentators is the last verse of Surah An-Nahl. There is a great deal of disagreement in the remaining verses in which the relationship between Jesus (pbuh) and the “Holy Spirit” is stated.</span> <strong><span lang="FA">هدف</span></strong><span lang="FA">: هدف این مقاله تحلیل سیاقیِ باهم‌آیی نحوی در ترکیب «روح‌القدس» در قرآن کریم است. بررسی باهم‌آیی واژگان در آیات قرآن نشان می‌دهد که دو عامل بنیادین، یعنی علم نحو و علم سیاق، نقش بسیار مهمی در شناخت دقیق معانی آیات ایفا می‌کنند. در بسیاری از موارد، باهم‌آیی واژگان بر اساس قواعد نحوی شکل می‌گیرد؛ به گونه‌ای که گاه یک واژه در کنار مضاف‌الیه خود، یا همراه با موصوف و صفتی خاص و یا در ساختاری که فعل با حرف جر مشخصی متعدی می‌شود به کار می‌رود. از سوی دیگر، توجه به روابط سیاقی میان آیات و در نظر گرفتن جریان کلام پیش و پس از آیه، در فهم درست مفاهیم قرآنی اهمیت بسزایی دارد. در واقع، تا زمانی که سیاق آیه مورد توجه قرار نگیرد، دستیابی به معنای دقیق واژگان و ترکیبات قرآنی امکان‌پذیر نخواهد بود. بر این اساس، پژوهش حاضر می‌کوشد با تمرکز بر ترکیب «روح‌القدس»، نقش باهم‌آیی نحوی و سیاق آیات را در تعیین معنای این ترکیب در قرآن کریم بررسی و تبیین کند.</span> <strong><span lang="FA">روش پژوهش</span></strong><span lang="FA">: این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. بدین منظور، تمامی موارد کاربرد ترکیب «روح‌القدس» در قرآن کریم گردآوری و از منظر باهم‌آیی نحوی و نیز با توجه به سیاق آیات مورد تحلیل قرار گرفته است. در این فرایند، ابتدا ساختار نحوی این ترکیب و نوع رابطه میان اجزای آن بررسی شد و سپس با توجه به جایگاه آن در بافت آیه و ارتباط آن با واژگان و مفاهیم پیرامونی، دلالت‌های معنایی آن تحلیل گردید.</span> <strong><span lang="FA">یافته‌ها</span></strong><span lang="FA">: نتایج بررسی نشان می‌دهد که تمامی موارد کاربرد ترکیب «روح‌القدس» در قرآن دارای رابطه اضافی هستند. با این حال، باهم‌آیی‌های نحوی که در قالب رابطه اضافی شکل می‌گیرند، گرچه ممکن است از نظر تعریف و مصداق دارای اشتراکاتی باشند، اما لزوماً از نظر معنایی یکسان نیستند. تحلیل بافت‌های مختلف آیات نشان می‌دهد که واژگان هم‌نشین با این ترکیب و فضای سیاقی آیات، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری معنای آن دارند.</span> <strong><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه‌گیری</span></strong><span dir="RTL" lang="FA">: بر اساس تحلیل‌های انجام‌شده، نمی‌توان ترکیب «روح‌القدس» را در سراسر قرآن دارای معنایی واحد دانست. این ترکیب در کنار واژگانی قرار گرفته است که معنای یکدیگر را تکمیل می‌کنند و در پرتو سیاق آیات، دلالت‌های معنایی متفاوتی پیدا می‌کنند. بنابراین، توجه همزمان به ساختار نحوی و سیاق آیات، شرطی اساسی برای درک صحیح معنای این ترکیب در قرآن کریم به شمار می‌آید.</span> https://kq.meybod.ac.ir/article_3740_33ef701c8059391708f1c3ddbe9f1f81.pdf