دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 16 1 2026 03 21 Identifying Kaysānite Narrators in the Ḥadīth Heritage of Shia Islam: A Case Study of Alī ibn Ḥazawwar بازشناسی راویان کیسانی در میراث حدیث شیعه؛ بررسی موردی علی بن حَزَوَّر 289 309 3731 10.30512/kq.2025.21747.3904 FA اسماعیل اثباتی استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 0000-0002-5610-1252 Journal Article 2024 06 08 <span>The Kaysāniyya (Kaysanites) were among the earliest Shia sects to emerge following the uprising of al-Mukhtār al-Thaqafī. Advocating for the imamate and leadership of Mu</span><span>ḥ</span><span>ammad ibn al-</span><span>Ḥ</span><span>anafiyya, they parted into various groups after his death. The diversity of Kays</span><span>ā</span><span>nites, ranging from extremists (ghul</span><span>ā</span><span>t) to political Shia, maintained a significant presence in the Shia community until the mid-2nd/8th century, gradually being absorbed by subsequent movements and fading away.This research aims to identify and analyze Kaysānite-leaning narrators and their hadiths within the Shia and Sunni </span><span>Ḥ</span><span>ad</span><span>ī</span><span>th heritage.The article employs a descriptive-analytical method. It is found that </span><span>Ḥ</span><span>ayy</span><span>ā</span><span>n al-Sarr</span><span>ā</span><span>j, Ab</span><span>ū</span><span> Kh</span><span>ā</span><span>lid al-K</span><span>ā</span><span>bul</span><span>ī</span><span>, Muraqqi</span><span>ʿ</span><span> al-Asad</span><span>ī</span><span>, Ab</span><span>ū</span><span> </span><span>ʿ</span><span>Abd All</span><span>ā</span><span>h al-Jadal</span><span>ī</span><span>, and Ab</span><span>ū</span><span> </span><span>Ṭ</span><span>ufayl are among the Kays</span><span>ā</span><span>nite narrators as mentioned in Im</span><span>ā</span><span>m</span><span>ī</span><span> reports. Al</span><span>ī</span><span> ibn </span><span>Ḥ</span><span>azawwar is accused of Kays</span><span>ā</span><span>nite beliefs, studied under Kays</span><span>ā</span><span>nite-inclined teachers such as Mu</span><span>ḥ</span><span>ammad ibn Bishr, and narrations related to Kays</span><span>ā</span><span>nite doctrines are attributed to him in Imāmī sources. As a conclusion, several Kaysānite-leaning narrators are present within the Imāmī narrative heritage. The hadiths of these transmitters are sometimes influenced by their sectarian beliefs, necessitating a more cautious approach when dealing with such reports.</span> <strong><span lang="FA">هدف:</span></strong><span lang="FA"> کیسانیه از اولین انشعابات شیعی بود که پس از قیام مختار شکل گرفت. آنها که از امامت و رهبری محمد بن حنفیه جانب‌داری می‌کردند، پس از وفات ابن حنفیه به گروه‌های مختلفی تقسیم شدند. طیف‌های متعدد کیسانیه، از غالیان گرفته تا شیعیان سیاسی، تا نیمه‌های قرن دوم در جامعه شیعی حضور پر رنگی داشتند و اندک‌اندک در جریان‌های بعدی هضم شده و از بین رفتند. این پژوهش در پی بازشناسی اویان کیسانی‌مسلک و تحلیل و بررسی روایات آنها در میراث روایی شیعه و اهل سنت است.</span> <strong><span lang="FA">روش:</span></strong><span lang="FA"> این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی تدوین شده است.</span> <strong><span lang="FA">یافته‌ها</span></strong><strong><span lang="FA">:</span></strong><span lang="FA"> حیان سراج، ابوخالد کابلی، مرقع اسدی، ابو عبد الله جدلی و ابو طفیل از راویان کیسانی در روایات امامیه هستند. علی بن حَزَوَّر متهم به تفکرات کیسانی است، از اساتید کیسانی‌مسلکی مانند محمد بن بشر بهره برده و در منابع امامیه، روایاتی مرتبط با باورهای کیسانیه از او منتشر شده است.</span> <strong><span lang="FA">نتایج</span></strong><strong><span lang="FA">:</span></strong><span lang="FA"> برخی از راویان کیسانی مسلک در میراث روایی امامیه حضور دارند. روایات این راویان گاهی متاثر از باورهای فرقه ای آنان است و لازم است با احتیاط بیشتری با این روایات برخورد شود. </span> https://kq.meybod.ac.ir/article_3731_7ec3b3cf674f4f1d23e9d30c89426cce.pdf