دانشگاه میبد دو فصلنامه کتاب قیم 2251-6026 15 2 2025 09 23 Analysis of the jurisprudential decrees on the permissibility of singing using the jurisprudential approach of Ayatollah Khamenei تحلیل مواجهه فقیهان با روایات رهنمون بر جواز غناء با بهره از رویکرد فقاهتی آیت الله خامنه‌ای 289 313 3724 10.30512/kq.2024.21719.3902 FA البرز محقق گرفمی مربی گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران. 0000-0001-5420-9457 احمد مروارید استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی. دانشگاه علوم اسلامی رضوی. مشهد. ایران. 0000-0002-7508-243x فاطمه انصاری استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران. 0000-0003-3187-1661 Journal Article 2024 06 01 One of the jurisprudential issues discussed in books such as Forbidden Transactions (Makāsib Muḥarrama) and Testimonies (Shahādāt) is the subject of ghināʾ (singing). Muslim jurists do not agree on the technical definition, scope, and rules regarding ghināʾ. A key reason for these differing views is the various interpretations of the numerous narrations or hadiths that address the ghināʾ issue and its rules. This study employs a descriptive-analytical method and transmitted sources to examine the implications of certain hadiths that some jurists have cited to argue for the permissibility of ghināʾ. The focus of this research is on the interpretation of these narrations by Grand Ayatollah Sayyed Ali Khamenei, as one of the contemporary jurists. To achieve this aim, the study first defines ghināʾ in its technical sense and briefly explores the evidence indicating its prohibition. Then, the narrations suggesting its permissibility are categorized into four thematic groups: tarjīʿ and taghannī in Qur’anic recitation, income of female singers at weddings, the sale and purchase of slave girls trained in singing, and the use of ghināʾ during festivals and joyous occasions. According to the distinctions made by Ayatollah Khamenei between the general and specific meanings of ghināʾ, these narrations cannot be used to prove the permissibility or even exceptional allowance of ghināʾ in the aforementioned cases. <strong>هدف</strong>: غناء مفهومی‌عام است که در روایات اهل بیت و فقه اسلامی ‌به‌کار رفته و حکم عام فقهی آن، حرمت دانسته شده است. با این حال، شماری از روایات وجود دارند که برخی از فقیهان با استناد به ظاهر آنها بر این باورند که حکم عام پیش‌گفته، دچار تخصیص شده است، به این بیان که در مواردی خاصی می‌توان بر جواز یا اباحه غناء حکم نمود.  هدف این پژوهش، بررسی دلالت این روایات بر اثبات این مدعاست. <strong>روش پژوهش</strong>: این جستار به روش توصیفی- تحلیلی و با بهره از منابع إسنادی سامان یافته است. به این ترتیب که پس از تعریف اصطلاحی غناء و کنکاشی اجمالی در ادلّه بیانگر حرمت آن، روایات رهنمون بر جواز، به چهار دسته موضوعی تقسیم شده و مورد بررسی قرار گرفته‌اند. <strong>یافته‌ها</strong>: برای شناخت دقیق مفهوم و موضوع «غناء» نمی‌توان صرفاً به عرف اکتفا کرد، بلکه باید به منابعی چون روایات، لغت، ادب و فقه مراجعه نمود. غناء اشتراک لفظی ندارد و در دو معنای عام (آواز با تغییرات صوتی) و خاص(خوانندگی با اسلوب خاص) به‌کار می‌رود. سه معیار حسن صوت، انطباق با دستگاه‌های موسیقی و طرب‎‌انگیزی، ملاک تحقق غناء نیستند. هشت ویژگی برای صدق عنوان غناء وجود دارد: تداول  این مفهوم در همه عرف‌ها، عدم تفاوت مفهومی بین اهل فسوق و غیر آن، عدم دخالت حسن صوت و انطباق با دستگاه‌های موسیقی، عدم دخالت ملازمت با آلات موسیقی، عدم دخالت طرب و نیز باطل‌بودن کلام در این مفهوم، لازم نبودن مقارنت با کلام و عدم صدق عنوان غناء بر تلاوت‌های متعارف قرآن و اذان. <strong>نتیجه‌گیری</strong>: مجموعه روایاتی که شماری از فقیهان از آنها برای جواز گونه‌هایی از غناء بهره برده‌اند، دلالتی آشکار بر جواز یا اباحه غناء ندارند. روایات بیانگر جواز بهره از الحان عربی در قرائت قرآن، مربوط به لحن‌هایی است که در برابر روش اهل فسق قرار دارد و با موسیقی‌های اهل فارس، روم و شامات در آن عصر سازگار است. همچنین، روایات مربوط به حلیّت درآمد زنان آوازه‌خوان، تنها مربوط به گروهی از زنان است که  برای آوازه‌خوانی در مجالس خصوصی یا عمومی، ‌مورد بهره قرار می‌گرفتند که بر اساس روایات، درآمد حاصل از ‌این کار، حرام است. آیت الله خامنه‌ای با  تفکیک میان کاربست‌های غناء در احادیث معصومان(ع) به دو دسته صوت نیکو و آواز حرام، بر این باور است که روایات بیانگر جواز غناء، مربوط به غنای حرام نیست بلکه تنها معنای عام غناء (تحسین صوت) در آنها مراد بوده است. https://kq.meybod.ac.ir/article_3724_4172f3101212a2009c74b547b6ddf935.pdf